Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9598 K.2017/5247

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm için yetersiz olduğu açıklanarak, davacıların dayandığı tapu kaydının değişebilir sınırlı olması nedeniyle miktarı ile geçerli olduğu, davacıların birden fazla taşınmaz için aynı tapu kaydına dayanarak dava açtıkları ve dayanılan tapu kaydının intikalinde yüzölçümünün 32 dönüm olduğu gözetilerek yüzölçümü değişikliğinin haklı nedene dayanıp dayanmadığının araştırılması, ondan sonra tapu kaydının oluşturulduğu gündeki miktarına mı yoksa 1327 tarihli intikalindeki miktara mı değer verileceğinin belirlenmesi,

tapu kayıt miktarı dışında kalan bölüm için zilyetlikle iktisap sınırlarının dikkate alınması ve sonucuna göre karar verilmesi” gereklerine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 202 parsel sayılı taşınmazın göl suları altında kalmış olması nedeniyle tescil harici bırakılmasına, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve tarafların genel mahkemelerde dava açmakta muhtariyetlerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın baraj gölü suları altında kaldığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan değerlendirme ve varılan sonuç hatalı olmuştur. Çekişmeli 202 parsel sayılı taşınmaz, 1975 yılında yapılan kadastro çalışması sırasında devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiş, davacı ... tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece, 2005 yılında yapılan keşif sırasında çekişmeli taşınmazın ... Barajı göl suları altında kaldığı belirlenmiştir. Bu tespite göre çekişmeli taşınmazın tescil harici bırakılmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, davanın esası hakkında karar verilmemesi ve tarafların davanın esası hakkında genel mahkemelerde dava açmakta muhtariyetlerine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında; “eksiklikler giderildikten sonra davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğine” işaret edilmesine rağmen, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Çünkü, davacı tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın adına tescili istemiyle dava açmış olup davacının mülkiyete yönelik bu talebi hakkında da olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmalıdır.

Ancak, çekişmeli taşınmazın göl suları altında kaldığı belirlendiğine göre çekişmeli taşınmazda davacının, tespit tarihi itibariyle, dayandığı tapu kaydı ya da kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kazanım şartlarının oluştuğunun anlaşılması halinde davacı adına tescil kararı değil mülkiyet hakkının tespiti yönünde hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu yön gözetilmeden hüküm kurulması hatalı olup, toplanmış ya da toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek tespit tarihi itibariyle davacı yararına kazanım şartlarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, oluştuğunun anlaşılması halinde taşınmazın göl suları altında kalmış olması nedeniyle davacının mülkiyet hakkının tespitine, aksi halde davacının davasının reddine karar verilmelidir.

Hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA,