Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9609 K.2015/8842

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"4342 sayılı Yasa'ya göre yapılan mera çalışmalarına dair bilgi ve belgeler ile dava konusu taşınmazlar ile komşu taşınmazların tespitlerine esas alınan kayıt ve belgelerin getirtilmesi, mahallinde yeniden üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu refakatinde keşif yapılarak usulüne uygun olarak mera araştırması yapılması, komşu mera parselleri davalı ise davaların birleştirilmesi ile 109 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise pay ve payda eşitliği sağlanarak hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, 107 ada 9 parsel sayılı taşınmazın ..., 109 ada 3 parsel sayılı taşınmazın ... ve ..., 109 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ..., 114 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ..., 114 ada 10 parsel sayılı taşınmazın ... ve ..., 114 ada 68 parsel sayılı taşınmazın ..., ... ve ..., 115 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların ..., 127 ada 54 parsel sayılı taşınmazın ..., 127 ada 61 parsel sayılı taşınmazın ise ... adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, katılan davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların mera olmadığı ve adlarına tescil kararı verilen zilyetleri yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuştur. Ne var ki;

1- Çekişmeli 114 ada 68 ve 109 ada 2 parseller yönünden; mahkemece 01.07.2004 tarih 2002/47, 2004/55 Esas-Karar sayılı ilamla taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına dair verilen karar davalı ve taşınmazın tespit maliki ... tarafından temyiz edilmediğinden 01.07.2004 tarihli hüküm bu parsel yönünden kesinleştiği halde mahkemece bozma ilamı kapsamı dışına çıkılarak 114 ada 68 parsel sayılı taşınmazın davalılar ..., ... ve ... adlarına tesciline karar verilmiştir.

Çekişmeli 109 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise. Çekişmeli bu parsel hakkında 01.07.2004 tarihinde verilen kararın katılan davacı ... tarafından temyizi üzerine; ...'nin sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı ancak pay ve payda eşitliği sağlanarak infazı mümkün doğru sicil oluşturulması gereğine değinilerek hüküm bozulmuş ve mahkemece de bozma kararına uyulmuştur.

Buna rağmen mahkemece bozma kararı dışına çıkılarak ve ...'ın mirasçıları arasında adına rastlanmayan esasen öncesinde dava açtığı veya açılan davaya bozma ilamı sonrası usulünce katıldığı belirlenemeyen bu nedenle de davada taraf olmayan ... yararına tescil kararı verilmesi isabetsizdir.

2- 114 ada 10, 115 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; bu taşınmazlar evvelce eldeki dosyada davalı iken mahkemenin 27.05.2004 tarihli celsesinde tefrik kararı verilmiş ve bu taşınmazlara ilişkin dava mahkemenin 2004/47 Esas sırasına kayıt edilerek mahkemenin 2004/47, 2012/6 Esas-Karar sayılı ilamı ile taşınmazlar hakkında karar verilmiştir.

Kısaca tefrik edilerek bu davada dava konusu olmayan taşınmazlar hakkında tutanak asılları dahi dosya içinde bulunmaksızın karar verilmiştir.

Öte yandan temyize konu 2011/10 Esas sayılı dosyada 115 ada 2 ve 3 parsellerin ..., 114 ada 10 parselin ise ... ve ... adlarına tapuya tesciline karar verilmesine rağmen aynı mahkemenin 2004/47 Esas sayılı dava dosyasında 115 ada 2 ve 114 ada 10 parsellerin tespit gibi tapuya tesciline, 115 ada 3 parsel sayılı taşınmazın ise mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş, aynı taşınmazlar hakkında aynı mahkeme tarafından birbiri ile çelişkili hüküm oluşturulmuştur.

O halde; mahkemece aynı iddialar öne sürülerek açılan davalarda birbiri ile çelişkili karar verilmesinin önüne geçilebilmesi için dava dosyalarının birleştirilerek birlikte görülmesi gerekirken ayırma kararı sonrasında dava konusu olmayan bu taşınmazlar yönünden hüküm kurulması isabetsizdir.

3- Çekişmeli 107 ada 9, 109 ada 3, 114 ada 5, 127 ada 54 ve 61 parsellere yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan bozma dışında kalan yönler ise kesinleşir.

Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bozma kararında üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu oluşturularak mera araştırması yapılması gereğine değinilmesine rağmen mahkemece tek kişiden oluşan ziraat bilirkişi aracılığıyla keşif yapılmış, ziraat bilirkişinin taşınmazlar arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazın mera bütünlüğünü bozup bozmadığı hakkında komşu parseller ile karşılaştırmayı da içerecek şekilde düzenlenmeyen yetersiz raporu esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Ayrıca çekişmeli taşınmazlardan 127 ada 61 parselin tespitine esas 24.07.1970 tarih 73 sayılı tapu kayıtları dosya kapsamına alınmamıştır. Dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları mera ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, komşu parsel tapu ve iskan kayıtlarının taşınmaz yönünü ne şekilde gösterdiği yönünde beyan içermediğinden yetersiz ve soyut niteliktedir. Böylesine yetersiz araştırma ile hüküm verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle 114 ada 10, 115 ada 2 ve 3 parsellere yönelik 2004/47 Esas sayılı dava dosyası eldeki dosya ile birleştirilmeli, akabinde çekişmeli taşınmazların tespitlerine esas alınan tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve tapunun oluşumu ile ilgili tüm kayıt ve belgeler, bu arada haritaları ve ifrazen oluşan kayıtların ifraz kroki ve haritası getirtilmeli, bölgede 4342 sayılı Yasa'ya göre mera çalışması yapıldığından buna ilişkin tüm belgeler getirtilmeli,

komşu parsellere uygulanan tapu kayıtları iskanen oluştuğundan bunlara ait iskan kayıtları ve tapunun oluşumu ile ilgili tüm belge ve kayıtlar varsa kroki ve haritası getirtilmeli, komşu kayıtlara dava konusu taşınmazı ne şekilde sınır gösterdiği araştırılmalı, sonrasında mahallinde yeniden olabildiğince yaşlı davanın sonucunda menfaati bulunmayan yansız komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle seçilecek taraf tanıkları, mera komisyonunda dinlenen bilirkişi ve tanıklarla refakate alınacak üç kişiden oluşan zirai bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi ile keşif yapılarak;

tespitlerine tapu kayıtları esas alınan taşınmazlar yönünden tespit tapu kaydı ve ifraz haritası mahalline uygulanıp tapu kaydı kapsamı tereddüde yer vermeyecek şekilde kesin olarak saptanmalı, bilinmeyen sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı verilmeli, komşu parsellerin kayıt ve belgelerinde bu taşınmazın ne gösterildiği belirlenmeli, ... tespitine tapu kaydı esas alınan taşınmazların tapu kaydı miktar fazlası kısımları ya da belgesiz zilyet nedeniyle tespit edilen taşınmazların öncesinin mera olup olmadığı, ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, mera ile aralarında ayırıcı unsur ve sınır bulunup bulunmadığı,

komşu parsel tapu ve iskan kayıtlarının bu yeri ne olarak sınır gösterdiği hususlarında yerel bilirkişileri, taraf tanıkları, müdahil ve davalının zilyetlik tanıklarından bilgi alınmalı, beyanları çeliştiği takdirde, yüzleştirilerek çelişki giderilmeye çalışılmalı, üç kişiden oluşan zirai bilirkişi kurulundan taşınmazın mera olup olmadığı, mera bütünlüğünü bozup bozmadığı,

mera sınırı ile arasında ayırıcı sınır bulunup bulunmadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisine kadastro paftası ile mera paftasının ölçeklerini eşitliyerek çakıştırıp dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadığını gösterir denetime elverişli keşfi izleme olanağı veren krokili rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.