Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/984 K.2015/16289

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 123 ada 90 ve 131 parsel sayılı 1.363,25 ve 126.648,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 123 ada 90 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin zilyetleri lehine dolmadığından bahisle Hazine adına tarla vasfıyla, 123 ada 131 parsel sayılı taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve ... hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 123 ada 90 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptaline, çekişmeli 123 ada 131 parsel sayılı taşınmazda 24.05.2013 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (D) harfleri ile gösterilen toplam 2.075,77 metrekarelik kısmın Hazine adına olan tapu kaydının iptaline 2.075,77 metrekarelik iptal edilen bu kısmın 123 ada 90 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle fen bilirkişi raporunda (A), (B), (C) ve (D) harfleri ile gösterilen tüm bölümlerin davacılar ... ve ... adına 1/2'şer hisse ile tapuya tesciline,

taşınmaz üzerindeki evin ...'ye ait olduğunun tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişme konusu 123 ada 90 ve 131 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davacılar tarafından açılan davada 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde ön görülen zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacılar yararına oluştuğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de; veilen karar eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilmiş olmakla usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı 10 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Davacılar murisleri ... tarafından çekişme konusu taşınmazların kendilerine 1966 yılında hibe edildiğini ve o tarihten itibaren önceleri ağıl olarak, daha sonra ise yıkılan ağılın yerini bağ, bahçe olarak kullandıklarını, çekişme konusu 123 ada 90 parselin tamamı ile 131 parsel sayılı taşınmaz içerisinden keşif esnasında gösterecekleri yaklaşık 2000 metrekarelik kısmın tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Somut olayda.

Mahkemece yapılan keşif sonrasında dosyaya ibraz edilen fen bilirkişi raporunda 1975 tarihli hava fotoğrafları incelenmiş, dava konusu yerde ağıl duvarı ya da çoban evine rastlanmadığı bildirilmiş, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor düzenlenmemiş, zirai bilirkişi raporunda ise; taşınmazlar üzerinde bulunan meyve ağaçlarının yaşları ve cinsi ile üzerinde tarımsal amaçlı sürdürülen zilyetliğin süresi bildirilmemiş, imar-ihya yapılıp yapılmadığı,

imar-ihya yapılmış ise başlangıç ve bitiriliş tarihleri ile çekişmeli taşınmazlar ve komşu taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği konularında ayrıntılı ve bilimsel verilere dayalı rapor alınmamış, yetersiz bilirkişi raporları doğrultusunda karar verilmiştir. Doğru sonuca ulaşılabilmesi için.

Mahkemece tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının katılımıyla mahallinde keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, 3'lü ziraatçi bilirkişi kurulundan; çekişmeli taşınmazların öncesinin hangi vasıfta olduğu, taşınmazların bitki örtüsü, toprak kalınlığı ve cinsi, taşlılık oranı, eğimi, çekişmeli taşınmazların çevresinde özel mülkiyete konu taşınmazlar varsa, bu taşınmazlar ile çekişmeli taşınmazların bitki örtüsü, toprak yapısı ve eğim olarak birbirlerine benzeyip benzemediği, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, taşınmazlar üzerinde bulunan meyve ağaçlarının yaşları ve cinsi, taşınmazlar üzerinde tarımsal amaçlı sürdürülen zilyetliğin süresi konularında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisinden;

çekişmeli taşınmazlar ile çevresindeki komşu parselleri bir arada gösterir, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen mevki ve sınırlar işaretlenmiş, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor istenmeli, hava fotoğrafları üzerinde çekişmeli taşınmazlar ve çevresine ait pafta haritasını çakıştırması istenmeli, hava fotoğraflarında çekişmeli taşınmazların ve çevresinin geçmiş tarihlerdeki görünümlerinin zirai bilirkişi kurulu tarafından değerlendirilmesi istenmelidir.