Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9942 K.2018/2346

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "tespite esas alınan vergi kaydının yöntemince uygulanması, vergi kaydının yazım günü ile tespit tarihi arasında yirmi yıllık süre geçmemiş ise kayıt miktar fazlasının zilyetlikle kazanma imkanının bulunmadığının göz önünde bulundurulması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile temyize konu çekişmeli 22 parsel sayılı taşınmazın ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece temyize konu 22 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas alınan 28.12.1937 tarihli vergi kaydının yazım tarihi ile tespit tarihi olan 23.04.1957’ye kadar kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı kabul edilerek taşınmazın ... adına tesciline karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmediği gibi yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermek için yeterli değildir.

Davacı ... taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Tespite esas alınan vergi kaydının çekişmeli taşınmazı kapsamadığı anlaşılmakta olup bu husus mahkemenin de kabulündedir. Ne var ki; taşınmaza uymadığı sabit olan vergi kaydının davalı taraf aleyhine değerlendirilmesi doğru olmamıştır. Tespite dayanak vergi kaydı taşınmaza uymadığına göre uyuşmazlığın zilyetlik hükümlerine göre çözümlenebileceği kuşkusuzdur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın niteliğini belirlemede hava fotoğrafından yararlanılmış, ziraat bilirkişiden rapor alınmamış, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; temin edilebilmesi halinde tespit tarihinden önceki zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 ziraat mühendisi, 1 jeodezi fotogrametri uzmanı ya da harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti ile mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve taraf tanıkları huzuruyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, öncesinde tarla olarak kullanılıp kullanılmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman tamamlandığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, uzman ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilmelidir.

Hava ve uydu fotoğrafları bilirkişilere bilimsel yöntemlerle inceleme yaptırılarak; taşınmazın tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, davalı yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak değerlendirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.