Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/10240 K.2017/1127

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Daha önce tescil harici bırakılan yerlerde 3402 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışmaları sırasında Yazıbaşı-İstiklal Mahallesi çalışma alanında bulunan 412 ada ... parsel sayılı ....620,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadastro tutanağının beyanlar hanesine, taşınmazda .../... payın ... ..., .../...'er payın ... evlatları ..., ..., ..., ..., ... ve ... ...'ın kullanımında olup üzerindeki zeytin ağaçlarının bu kişilere ait olduğu belirtilmek suretiyle tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne; çekişmeli 412 ada ... parsel sayılı taşınmazın fen ve orman bilirkişileri tarafından hazırlanan ....01.2016 tarihli rapor ve eki haritada (B) harfiyle işaretli 5956,... metrekare yüzölçümündeki bölümünün payları oranında ... ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına tapuya tesciline, taşınmazın aynı rapor ve eki haritada (A) harfiyle işaretli ....664,46 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise en son parsel numarası verilmek suretiyle Hazine adına tapuya tesciline;

tapu k...ın beyanlar hanesine, taşınmaz üzerinde bulunan ... adet 70 yaşında ve ... adet ... aşı yaşında zeytin ağacı ile ... adet ...-... yaşlı incir ağacının ... ... mirasçıları ... ve arkadaşlarının kullanımında bulunduğu şerhinin yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli 412 ada ... parsel sayılı taşınmazın fen ve orman bilirkişileri tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (B) harfiyle işaretli bölümü üzerinde davacı ... ve arkadaşları yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğinin belirlenmesi için tespit tarihi olan 2011 yılından geriye doğru ...-...-... yıl (1996, 1991, 1986 yıllarına ait) yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde harita mühendisi veya jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi tarafından inceleme yapılmak suretiyle taşınmaz bölümünün niteliği ile bu bölüm üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihinin ayrı ayrı saptanması gerekirken 1975 ve 1976 yılı ile 1995 yıllarına ait hava fotoğrafları üzerinde orman bilirkişi tarafından yapılan inceleme sadece,

taşınmazın ağaçlık alanda mı, açıklık alanda mı kaldığı yönünden yapılmıştır.

Ayrıca mahkemece ....01.2012 gününde taşınmaz başında yapılan keşif sonrası dosyaya ibraz edilen ....02.2012 tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın kapama zeytin bahçesi olduğu, imar-ihyasının tamamlanıp tarım arazisi olarak kullanım süresinin ise 35 yıl olduğu belirtilmiş olmasına rağmen aynı ziraatçi bilirkişisinin ....01.2016 havale tarihli .... ek raporunda ise dava konusu taşınmazın zemininde orman toprağı ve orman bitki örtüsü bulunmadığı ancak taşınmazın % ... eğimli olup,

zemininde toprak muhafaza önlemlerinin alınmamış olması sonucu imar-ihyasının tamamlanmadığının belirtildiği dikkate alındığında raporlar arasında çelişki bulunduğu halde bu çelişki de giderilmeden hüküm kurulmuştur. Eksik araştırma, inceleme ve değerlendirme ile karar verilemez.

O halde, sağlıklı sonuca varılabilmesi için taşınmazın, tespit tarihinden ...-...-... yıl öncesine ilişkin üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmaz bölümünün tespit tarihinden ...-... yıl öncesinde kimler tarafından hangi hakka dayalı olarak zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup, maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye dosyanın tevdii ile dava konusu taşınmazın tespit tarihine göre ...-...-... yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın niteliği ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı saptanmalı, üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan ise taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, önceki çelişki giderilmeli, fen bilirkişinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.