Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11196 K.2019/6175

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1976 yılında yapılan kadastro sırasında yol olarak tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle; davalı ... Belediyesi adına tapuda kayıtlı 213 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında ise, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, haritasında yol olarak gösterilen taşınmazın fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile işaretlenen 250,37 metrekare yüzölçümüne sahip kısmının davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, niza konusu 213 ada 1 parsel hakkında açılan davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (C) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünü kadastrodan evvel satın aldığı ve davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ne var ki, çekişmeli taşınmaz bölümü yönünden davacının talebi tapusuz taşınmazın tescili istemine yönelik olmasına rağmen, yasal hasım konumundaki tüzel kişiler davaya dahil edilmeden, bir başka ifade ile taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olduğu gibi; mahallinde yapılan keşfe ziraat mühendisi bilirkişinin katılımı sağlanmamış, dava edilen taşınmaz bölümünde zilyetliğin hangi tarihte başladığı, taşınmazın ne suretle kullanıldığı ve niteliğinin tam olarak ne olduğu araştırılıp saptanmamış olduğundan, yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle davacıya, davasını, karar tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa uyarınca Balıkesir Büyükşehir Beldiye Başkanlığı’na da yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, taraf teşkilinin sağlanması halinde Büyükşehir Belediyesi'nden savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı, bundan sonra taşınmaz başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraat mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı; yapılacak

keşifte taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, kadimden beri kullanılan yol olup olmadığı hususlarında mahalli bilirkişiler ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

ziraat mühendisi bilirkişisinden, çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğini, kullanım durumunu, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, böyle yerlerden ise imar-ihya edilip edilmediğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; bundan sonra toplanan ve toplancak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.