Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11344 K.2019/5282

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 317 ada 70 ve 524 ada 32 parsel sayılı 620,02 ve 839.716,98 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 524 ada 32 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü hükmen ve ifrazen 807.138,70 metrekare olarak tescil edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 317 ada 70 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 524 ada 32 parsel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, çekişmeli 317 ada 70 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... tesciline, 524 ada 32 parsel sayılı taşınmazın 16.01.2012 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen sarı renkle boyalı 6.137,153 metrekarelik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı ... tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Taşınmaz bölümlerinin niteliğini ve kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, bu yöntemden yeterince ve usulüne uygun şekilde yararlanılmamıştır.

Bu bağlamda, 12.06.2013 tarihli harita mühendisi ... tarafından hazırlanan raporda, çekişmeli taşınmazlar üzerinde 1956 ve 1992 yıllarına ait hava fotoğrafı ile yapılan incelemede, taşınmazların kullanılıp kullanılmadığı konusunda kanaat elde edilemediğinin rapor edildiği,

21.07.2015 tarihli Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ile uyuşmazlığın çözümüne etkili olmayan 1992 yılına ait hava fotoğrafı incelemesinde ise çekişmeli taşınmazların sürülmüş ve nadasa bırakılmış olduğu bildirilmiş, jeodezi ve fotogrametri mühendisinin raporunda uyuşmazlığın çözümüne etkili 1980-1985-1990 tarihlerine ait hava fotoğraflarının bulunmadığı yönündeki beyanına karşı ilgili yerlerden sorulmak suretiyle araştırma yapılmamış, ayrıca tek ziraatçı bilirkişinin, taşınmazların öncesinin ne olduğunu, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığını,

taşınmaz üzerinde zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünü açıklamaktan uzak, yetersiz raporuna dayanılarak karar verilmiş; sözü edilen raporda çekişmeli taşınmazlardan 317 ada 70 sayılı parselde tarım yapmaya uygun arazinin oluştuğu belirtilmiş, 524 ada 32 sayılı parselin ise 15-20 yıldır kullanılmaması sebebiyle hali arazi vasfını aldığı rapor edilmiş, Mahkemece ziraat bilirkişisinin duruşmada alınan beyanında, 524 ada 32 sayılı parselin zilyetliğine ilişkin taşınmazın 7-10 yıl kullanılmamış da olabileceğine yönelik beyanda bulunmuş, bilirkişinin bir sonraki celsede alınan beyanında ise,

zilyet edilmeme halinin kadastro tespitinden sonra olabileceği yönünde birbiriyle çelişir ve bilimsel verilere dayandırılmayan beyanları esas alınarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmazların paftası da gönderilmek suretiyle yörede 1980-1985-1990 yıllarına ve 1992 yılından sonraki yıllara ait stereoskopik hava fotoğrafı olup olmadığı Harita Genel Komutanlığından sorulmalı ve varsa temin edilerek dosyaya konulmalı, aynı tarihlere ilişkin yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları veya ortofoto getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi,

önceki bilirkişler dışında 3 ziraat mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, taşınmaz bölümleri üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli;

ziraatçı bilirkişi kurulundan, önceki ziraat bilirkişi raporunu da irdeleyen ve çekişmeli taşınmaz bölümlerinin niteliğini ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden, keşif ve uygulamaları izlemeye ve denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor alınmalı;

hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları veya ortofoto, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmaz bölümlerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini 1992 tarihinden sonraki yıllara ait hava fotoğrafları ile de birlikte değerlendirilmek suretiyle rapor düzenlemesi istenilmeli,

bu şekilde somut olayda zilyetlikle kazanma şartlarının davacı lehine oluşup oluşmadığı belirlenmeli ve sonrasında tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.