Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11425 K.2019/5361

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... ve arkadaşları, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 2007 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında paftasında yol olarak gösterilip tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, murisleri ... adına tapuda kayıtlı bulunan 136 ada 12 parsel sayılı taşınmazın devamı olduğu iddiasına ve irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne, 08.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 18,25 metrekarelik taşınmaz bölümünün davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temscilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 713/1., 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerine dayalı olarak açılan tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde, davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Keşifteki mahkeme gözleminde, dava konusu taşınmaz üzerinde 20-25 yaşlarında elma ve armut ağaçlarının bulunduğu, yola bakan kısmında ise sebze (marul, domates, vs.) ekili olduğunun gözlemlendiği; ziraat bilirkişi raporunda ise, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen dava konusu taşınmaz bölümü üzerinde tarımsal nitelikli bir unsura rastlanılmadığı belirtilmiş olmasına rağmen, mahkemece bu husustaki çelişki giderilmemiş, dava edilen taşınmaz bölümünde zilyetliğin hangi tarihte başladığı,

taşınmazın ne suretle kullanıldığı ve niteliğinin tam olarak ne olduğu araştırılıp saptanmadığı gibi, TMK’nın 713/4. ve 5. fıkraları gereğince yapılması gerekli ilanlardan, gazete ile yapılan ilanda yasal 3 aylık sürenin dolması beklenilmeden karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

O halde; doğru sonuca varılabilmesi için taşınmaz başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

kadimden beri kullanılan yol olup olmadığı hususlarında mahalli bilirkişiler ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

ziraat mühendisi bilirkişisinden, çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğini, kullanım durumunu, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, böyle yerlerden ise imar-ihya edilip edilmediğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine, keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli.

TMK’nın 713/4. ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilecek bilirkişi rapor ve krokisine göre gerekli gazete ilanı yapılmalı, yasal 3 aylık sürenin dolması beklenmeli; bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.