Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11528 K.2019/3368

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 07.05.2019 gün ve saatte temyiz eden taraftan gelen olmadı. Aleyhine temyiz istenilen Hazine vekili Avukat ... geldi. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... vekili, mevki ve yönlerini dava dilekçesinde bildirdiği, kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmazın, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davacı adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı ... hakkında dava konusu alanla ilgili kullanımı nedeniyle Hazine tarafından tespit işlemi yapıldığı ve hakkında ceza tatbik olunduğu, bu nedenle davacı ...'ın dava konusu taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle malik sıfatıyla bir zilyetliğinin bulunmasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ne var ki; dava, taşınmaz malın aynına ilişkin olup, bu nitelikteki davalarda iddia ve savunmanın değerlendirilmesi yönünden taşınmazın başında keşif yapılması zorunlu olduğu halde, mahkemece keşif yapılmadan karar verilmiş olması isabetsiz olduğu gibi, Akpınar Kaymakamlığı tarafından davadan hemen önce verilen 11.06.2015 tarih ve 3 nolu idari men kararının mahkemenin red kararına gerekçe yapılması da, men kararına konu yer ile bu davaya konu yerin aynı yer olup olmadığının belirlenmemiş olması ve sırf bu nitelikteki bir karar bulunmasının zilyetlikle kazanıma engel oluşturmayacağının dikkate alınmamış olması nedenleriyle isabetsizdir.

Hal böyle olunca mahkemece doğru sonuca ulaşabilmesi için öncelikle, taşınmazın kadastro sırasında tescil harici bırakılma nedeni ilgili yerlerden sorulup belirlenmeli, komşu taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile varsa tespitlerine esas vergi kaydı veya tapu kayıtları getirtilip dosya arasına konulmalı, tarafların bildirdikleri deliller ve özellikle Hazine’nin 15.10.2015 havale tarihli dilekçesinde bildirdiği Akpınar Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/28 Esas sayılı dava dosyası ve dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, ziraat mühendisi ve fen bilirkişilerinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmaz başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, Hazine’nin delil olarak bildirdiği dava dosyasındaki yer ile bu yerin aynı yer olup olmadığı, taşınmazın öncesinin devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli;

zirai bilirkişiden, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın incelenen hava fotoğraflarına göre sınırlarının ve niteliğinin ne olduğunun, taşınmaz üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığının ve tamamlanmış ise tamamlanma tarihinin belirlenmesi istenilmeli, taşınmazın tüm yönlerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli;

fen bilirkişine keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.