Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/11914 K.2017/2217

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici .... maddesine istinaden yapılan tescil harici yerlerin kadastrosu sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 127 ada ... parsel sayılı 2718 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ... tarafından davalı Hazine ve ... aleyhine açılan tescil davası davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Davacı Hazine ise askı ilan süresi içerisinde kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki şerhin iptali istemiyle ayrı bir dava açmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı, aktarılan dava dosyası ile davacı Hazine davası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine, ...'ın davasının kabulüne; çekişmeli 127 ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişme konusu 127 ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacı ... yararına 3402 sayılı Yasa'nın ... ve .... maddeleri uyarınca kazanım şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar vermek için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece dosya içerisinde mevcut ... ile ... ... Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun yazılarında taşınmazın ....

Derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı belirtilmiş olduğu halde bu konuda yeterli araştırma yapılmamış, yapılan keşfe arkeolog bilirkişi alınmamış, taşınmazın sit haritasındaki konumu belirlenmemiştir.

Bunun yanında mahkemece çekişmeli taşınmazın niteliğinin belirlenmesi için tespit tarihi olan 2013 yılından ...-...-... yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılması gerekirken tespit tarihinden 34 yıl öncesine (1979 yılına) ve ... yıllık zilyetlik süresini doldurmayacak şekilde 1995 yılına ait hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmıştır.

Ayrıca keşif sonrası dosyaya ibraz edilen ilk orman ve ziraat bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde 30-35 yaş 40 adet zeytin ağacı bulunduğu belirtilmiş olmasına rağmen ek raporda ...-... kök yaşında ve ...-... aşı yaşında 40 adet zeytin ağacı bulunduğu belirtilmiş olmakla oluşan çelişki giderilmemiştir.

Öte yandan taşınmazın daha önce tescil harici bırakılma nedeni Kadastro Müdürlüğünden sorulmamış, taşınmazın önceki niteliği tam olarak belirlenmemiş, taşınmaz imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise ne şekilde imar ve ihya edildiği somut ve maddi olaylara dayalı olarak belirlenmemiştir.

O halde, öncelikle daha önce yapılan kadastro sırasında taşınmazın ne sebeple tescil harici bırakılmış olduğu ilgili yerlerden sorulmalı; tespit tarihi olan 2013 yılından ...-...-... yıl öncesine ait (1998, 1993, 1988) başkaca hava fotoğrafı olup olmadığı özellikle sorulmalı, varsa ilgili hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilerek dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı beyan alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmelidir.

Sit haritası, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi aracılığıyla ölçekleri eşitlenip kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince uygulanmalı, taşınmazın arkeolojik sit alanı içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise derecesi ve taşınmaz üzerinde .... grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususları incelenmeli, bilirkişilere denetime elverişli şekilde rapor ve kroki tanzim ettirilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, taşınmazın imar ve ihyaya konu olup olmadığı ile imar ve ihyasının ne zaman tamamlandığını,

taşınmazın ne kadar zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığını ve önceki bilirkişinin esas-ek önceki raporları da irdeler şekilde açıklayan, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Merciinden getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanına büro ortamında stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak taşınmazın tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, niteliğinin ve taşınmaz üzerindeki kullanım süresinin ve zilyetliğin sürdürülüş biçiminin belirlenmesine çalışılmalı ve bu hususlarda ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.