Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/12622 K.2019/6552

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... İlçesi'nde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 2108 parsel sayılı 4.535,37 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, Hazineye ait yerlerden olduğu belirtilerek, üzerindeki zeytin ağaçlarının ...’e ait olduğu şerhi ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ve ... ayrı ayrı açtıkları davalar ile, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın ayrı ayrı bölümlerinin adlarına tescilini, tescil talepleri kabul edilmediği takdirde taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının kendilerine ait olduğu hususunun beyanlar hanesine şerh verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 2108 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, 27.11.2015 tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 2.114,84 metrekarelik yerin 2108 parsel olarak tarla vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline, bu parsel üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının ...'in kullanımında olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine.

(B) harfi ile gösterilen 1.217,75 metrekarelik yerin yeni parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline, bu parsel üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının ...'in kullanımında olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine.

(C) harfi ile gösterilen 0.559,06 metrekarelik yerin yeni parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline, bu parsel üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının ...'in kullanımında olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine.

(D) harfi ile gösterilen 643,72 metrekarelik yerin son parsel numarasının devamı olarak yeni parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfı ile Hazine adına kayıt ve tesciline, bu parsel üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının ...'in kullanımında olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine ve tescil taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Mahkemece, davacılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmediği, ancak çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısmı üzerindeki zeytin ağaçlarının davacı ..., (D) harfi ile gösterilen kısmı üzerindeki zeytin ağaçlarının davacı ... tarafından dikilip yetiştirildiği kabul edilmek suretiyle davacıların tescil taleplerinin reddine, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerindeki zeytin ağaçlarının davacıların kullanımında bulunduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Zirai bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının 30-40 yaşlarında oldukları belirtilmesine rağmen zeytin ağaçlarının dikme mi yoksa aşı mı oldukları belirlenmemiş, taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı üzerinde durulmamış, uyuşmazlığın çözümünde hava fotoğraflarından yararlanılmasına rağmen hava fotoğrafları uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisince incelenmemiş, mahkemece davacılar yararına edinme koşullarının ne sebeple gerçekleşmediği açıklanmaksızın, deliller tartışılmaksızın ve adeta gerekçesiz sayılabilecek şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, çekişmeli taşınmazın imar planı sınırları içinde kalıp kalmadığı, imar planı sınırları içinde kalıyorsa imar planının hangi tarihte kesinleştiği tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, çekişmeli taşınmazı kapsayan, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu,

fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte; taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise buna en erken ne zaman başlanıldığı ve imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla, kim tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü, üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının yaşlarının ne olduğu, zeytin ağaçlarının deliceden aşılanıp aşılanmadığı,

deliceden aşılanmış ise aşı yaşının kaç olduğu hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılmalı;

ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, taşınmazın eğimini, niteliğini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, öncesinin imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığını, imar-ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp tamamlandığını, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü, üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının yaşını, zeytin ağaçlarının deliceden aşılanıp aşılanmadığını, deliceden aşılanmışsa aşı yaşlarını ve yoğunluğunu açıklayan, komşu taşınmazlarla mukayeseli değerlendirmeyi içeren, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde bilimsel verilere dayalı rapor aldırılmalı,

çekişmeli taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde çekişmeli taşınmaz sınırları kabaca işaretlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu (A) ve (D) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğini, sınırlarını ve taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini açıklayan rapor düzenlettirilmeli, sunulan raporda çekişmeli taşınmazın memleket haritası ve uydu fotoğrafları üzerindeki konumu gösterilmeli;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir kroki ve ayrıntılı rapor alınmalı; mahalli bilirkişi ve tanık beyanları, teknik raporlar ile denetlenmeli; yapılan araştırma ve inceleme neticesinde dava konusu taşınmazın öncesi itibariyle imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun anlaşılması halinde, iktisap edilebilmesi için emek ve masraf yapılarak tarıma elverişli hale getirildikten sonra, dava tarihine kadar 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin davacı lehine nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla geçmesi gerektiği dikkate alınmalı;

çekişme konusu taşınmaz imar planına alınmış ise, imar planına alınma tarihleri itibariyle davacı yararına zilyetlikle iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı kesin olarak saptanmalı; taşınmazın öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olmadığının tespit edilmesi halinde ise 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.