Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/12838 K.2019/6521

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda,... ,...Köyü çalışma alanında bulunan 132 ada 1 parsel sayılı 210,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadimden beri tarla olarak kullanıldığı gerekçesiyle ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilmiş, bilahare dava tarihinden önce bedelsiz devir suretiyle ... adına tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve müşterekleri, dava konusu 132 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, adlarına kayıtlı bulunan 132 ada 2 parsel sayılı taşınmazın devamı niteliğinde bulunduğunu ileri sürerek. 132 ada 1 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün 132 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 132 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, teknik bilirkişinin 03.03.2016 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 167,31 metrekarelik bölümünün tapu kaydının iptali ile bu bölümün davacılar adına kayıtlı 132 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 132 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde, davacı taraf lehine, zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve davacı tanıkları, 132 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen nizalı bölümü ile dava dışı 132 ada 2 parsel sayılı taşınmazın zeminde bütün olarak kullanıldığını, (A) harfi ile gösterilen bölümün çevresinin davacılara ait çitlerle çevrili olduğunu, kadastro sırasında sınırın neden daha içeriden tespit edildiğini bilmediklerini beyan etmişlerdir.

Mahkemece, nizalı taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, taşınmaz bölümü üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklinin ve süresinin ne olduğu hususlarında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmamış, taşınmazın niteliği, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresine ilişkin hiçbir bilgi içermeyen, yalnızca taşınmaz bölümünün değerinin ne olduğunu açıklayan ziraat bilirkişi raporuna itibar edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için mahkemece, hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde, HMK' nın 31. maddesi uyarınca taraflara varsa delillerini bildirmeleri için süre ve imkan tanınmalı, verilecek süre içerisinde, taraflarca delil bildirilmesi halinde, deliller de toplanmak suretiyle mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından;

nizalı taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden, keşfi takibe elverişli, krokili rapor alınmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, nizalı taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.