Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/12987 K.2016/7503

...

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle "1951 yılında yapılan ... sırasında Korukçu Köyünde bulunan 7.084.500 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 11 parsel numarasıyla tesbit edildiği ancak bu tesbite karşı açılan itiraz davaları sonunda... ...

Mahkemesi'nin 1967/184 Esas, 2000/15 Karar sayılı ilamıyla taşınmaz çeşitli bölümlere ifraz olunarak 252.670 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 11 parsel, 86.920 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 69 parsel, 72.830 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 70 parsel, 700 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 71 parsel, 270.800 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 72 parsel ve 5.440.140 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 73 parsel numarası ile ...ve müşterekleri adına, 18.840 metrekare yüzölçümündeki bölümünün 68 parsel,

26.192 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ise 67 parsel numarası ile ... adına tesciline karar verilmekle 13.02.2002 tarihinde tapuya hükmen tescil edildiği, davacılar eldeki davada 12.09.2003 tarihli dilekçeleriyle yalnızca 11 parsel sayılı taşınmaz hakkında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açtıklarına göre davanın hükmen oluşup tapuya bağlanan 252.670 metrekare yüzölçümündeki 11 parsel sayılı taşınmaza ilişkin bulunduğu,

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca hakimin, iki tarafın iddia ve savunması ile bağlı olduğu Mahkemece, kanunun bu hükmü göz önünde bulundurulmaksızın dava ve istek dışına çıkılarak hakkında dava açılmayan 69, 70, 71, 72 ve 73 parseller hakkında da hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu, diğer taraftan 11 parsel sayılı taşınmazın kadastrodan sonra tedavül gördüğü ve dava sırasında da pay satın alanlar olduğu halde davanın tüm kayıt maliklerine yöneltilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan esasına girilmiş olmasının da isabetsiz olduğu" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davacılar vekili tarafından 31.03.2009 tarihli dilekçe ile 69, 70, 71, 72 ve 73 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacıların payları oranında adlarına tescili istemiyle açılan dava dosyası ile eldeki dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların davalarının kabulüne, çekişmeli taşınmazların alınan hisse raporunda belirtilen payları oranında davacılar ve davalılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ... tespitinden önceki sebeplere dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece çekişmeli taşınmazların tamamının kök muris...den kaldığı, davacıların murisler....)'nın, kök murisin kızı...'nın çocukları olduğu gerekçesi ile miras payları doğrultusunda davacılar adına tesciline, geri kalan payların tapu malikleri üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Çekişmeli taşınmazlar hakkında görülen ...

Mahkemesinin 30.05.2000 tarih 1967/184 Esas, 2000/15 Karar sayılı ilamının incelenmesinde; taşınmazların öncesinde bir bütün halde 11 parsel numarasıyla tapu, vergi kaydı, harici taksim ve zilyetliğe dayalı olarak davalılar adına tespit edildiği, üçünçü kişiler tarafından bir kısım tapu kayıtlarına dayanılarak; yine kök muris...'nin bir kısım mirasçıları miras yoluyla gelen hakka dayalı olarak; eldeki davanın bir kısım davacılarının murisi olan ... tarafından da yine kök muris...'den gelen miras payının adına tescili istemiyle tespite itiraz edilip dava açıldığı,

mahkemece yapılan yargılama sonunda dosyada mevcut mirasçılık belgesine göre ...'ın kök muris...'nin mirasçısı olarak görünmediği gerekçesiyle davasının reddine karar verildiği, ... tarafından temyiz edilmeyen hükmün, davada taraf olan diğer kişilerin temyizi sonucunda Yargıtayca onanması üzerine karar düzeltme istemi de reddedilerek 27.12.2001 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Diğer bir anlatımla; ... Mahkemesi hükmü ... aleyhine kesin hüküm oluşturmuştur.

Kesin hükmün akdi ve irsi haleflerini bağlayacağı, bu durumda aynı sebebe dayalı olarak aynı taşınmazlar hakkındaki davanın ... mirasçıları yönünden de kesin hüküm oluşturacağının kabulü gerekir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 237. maddesi gereğince kesin hüküm kesin delil niteliğinde olup taraflar yönünden bağlayıcıdır. Taraflarca ileri sürülmese bile Mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.

Hal böyle olunca davacılar ... mirasçıları yönüyle davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken esasa ilişkin hüküm kurulması isabetsizdir.

Öte yandan bir kısım davacıların murisi ...'ın ise dosyaya sunulan nüfus kayıtları ve mirasçılık belgeleriyle kök muris...nin kız...nın kızı olduğu ve anılan ... Mahkemesinde görülen davada taraf olmadığı belirlenmiştir. Ancak; yukarıda anılan ...

Mahkemesi ilamında hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın (B/1), (B/2), (B/3), (B/4) harfleriyle gösterilen bölümlerinin tapu kayıtlarına dayalı olarak kök muris...'den gelen taşınmazlar olduğu, diğer bölümlerinin ise kök murisin oğlu ...ve ...'ın çocukları adına tapuda ve vergide kayıtlı taşınmazlar ile ...tarafından tapuda kayıtlı olup üçüncü kişilerden haricen (noter senediyle) satın alınan yerler olduğu, kök muris...'den kalan yerler açısından da mirasçıları arasında taksim yapıldığı ve taşınmazların Süleyman'a kaldığı kabul edilmiştir.

Her ne kadar tüm dosya kapsamı ile... mirasçısı olduğu belirlenmiş olan ...'ın, ... Mahkemesinde görülen davada taraf olmaması nedeniyle sözü edilen ilam adı geçen açısından kesin hüküm teşkil etmez ise de; güçlü delil niteliğinde olduğu tartışmasızdır. Ne var ki.

Mahkemece tarafların dayandıkları deliller toplanmamış, taşınmazlar başında keşif yapılmayarak dayanılan tapu kayıtları uygulanmamış, kök muris...'den gelen yerler belirlenmemiş, murisin mirasçıları arasında taksim yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise murisin kız...'nın miras taksimi sırasında miras payına karşılık ne verildiği üzerinde durulmadığı gibi eldeki temyize konu hükmün gerekçesinde dahi hangi nedenlerle taşınmazların tamamının muristen kaldığının kabul edildiği de açıklanmamıştır.

Böylesine eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez. O halde; iddia ve savunmalar doğrultusunda doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tarafların dayandıkları tüm deliller toplanmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen üç kişilik yerel bilirkişi kurulu huzuru ile keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişiler ve tarafların usulüne uygun şekilde bildirecekleri tüm tanıklar ayrı ayrı dinlenilip çekişmeli taşınmazların hangi bölümlerinin ortak muristen kaldığı, ortak muristen geliyor ise murisin ölümünden sonra taksime tabi tutulup tutulmadığı, taksime tabi tutulmuş ise kime isabet ettiği, davalı tarafa isabet etmiş ise davacı tarafın muris...ya ne verildiği, taşınmaz verilmiş ise nereden verildiği ve verilen taşınmazların akibetlerinin ne olduğu,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, muristen intikal eden tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleri getirtilip incelenmeli, mirasçılık ilişkisi devam ettiği süre zarfında, taşınmazlara zilyet olan mirasçılar yararına zilyetlik ile iktisap hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeli, ...

Mahkemesinde görülen ve güçlü delil niteliğinde bulunan davada kök murise ve diğer kişilere ait olduğu belirtilen tapu kayıtları usulünce uygulanmalı, fen bilirkişisinden keşfi izlemeye elverişli, uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanları gösterir, denetime elverişli rapor istenmeli; verilecek rapor ile ... Mahkemesince hükme esas alınan rapor arasında çelişki olması halinde bu çelişki giderilmeli, ...

Mahkemesinde görülen davanın ... mirasçıları ile davalılar arasında kesin hüküm niteliğinde olmasa bile güçlü delil niteliğinde olduğu, aksinin daha güçlü delillerle ispatlanabileceği gözetilmeli bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle esasa ilişkin bir hüküm kurulmalıdır.