Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13204 K.2019/8686

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında,...Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 105 ada 146 ve 154 parsel sayılı sırasıyla 1.598,92 ve 17.770,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile, 105 ada 154 parsel sayılı taşınmazın tarla vasfıyla. 105 ada 146 parsel sayılı taşınmazın ise fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.425,12 metrekarelik bölümünün tarla vasfıyla aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline.

(B) ve (C) harfleri ile gösterilen toplam 7.345,50 metrekarelik bölümün ise tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu 105 ada 154 parsel sayılı taşınmazın tamamı, aynı ada 146 parsel sayılı taşınmazın ise teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de;

yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.Bir taşınmazın niteliğinin, üzerindeki zilyetliğin başlangıç tarihinin ve sürdürülüş biçiminin kesin olarak belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yararlanılmamış, çekişmeli 105 ada 146 parsel sayılı taşınmazda, davacının adına tescilini talep ettiği yerin, birinci keşif sonucu dosyaya ibraz edilen teknik bilirkişi raporunda 10.287,14 metrekare olduğu belirtilmesine rağmen,

yapılan ikinci keşif sonucu dosyaya ibraz edilen teknik bilirkişi raporunda bu bölümün 10.425,12 metrekare olduğu belirtilerek çekişme konusu bölüm yönünden çelişki oluştuğu halde, çelişki giderilmeden ikinci rapor hükme esas alınmış, taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu belirlemekten uzak, tek kişilik yetersiz ziraat bilirkişi raporları hükme esas alınmış, yerel bilirkişi ve tanıkların soyut ve yetersiz beyanlarına itibar edilmiş, çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacı lehine imar-ihya nedeniyle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmadan hüküm kurulmuştur.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazlara ilişkin tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'dan getirilip dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve teknik bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı;

yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı;

ziraat bilirkişi kurulundan, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisinden, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi yaptırılarak,

taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlar üzerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; teknik bilirkişiden, keşfi takibe elverişli, krokili rapor alınmalı; bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.