Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13535 K.2019/8992

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 292 ada 6, 294 ada 12, 291 ada 105, 262 ada 143, 305 ada 10 ve 305 ada 40 parsel sayılı muhtelif yüzölçüme sahip taşınmazlar, sit alanı sınırları içerisinde kaldıkları ve haklarında 5226 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile 2863 sayılı Kanun'un 11. maddesine istinaden zilyetlik yolu ile tespit işlemi yapılamayacağı belirtilerek, Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişme konusu taşınmazların davalı Hazine adına kayıtlı bulunan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına dosyada bulunan veraset ilamında belirtilen hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazların beyanlar hanesinde "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" olduğu hususunun gösterilmesine dair karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların arkeolojik değer taşınmadıkları, davacılar lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Hükümde, çekişmeli taşınmazların beyanlar hanesinde "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" olduklarının gösterilmesine karar verilmiş ise de; bu hususta yeterli araştırma yapılmamış; sit haritası bulunup bulunmadığı, varsa taşınmazların sit alanı içerisinde kalıp kalmadıkları, kalıyorlarsa sit alanının nevi ve derecesi Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünden sorulmamış, keşfe katılan arkeolog bilirkişi raporunda da taşınmazlar üzerinde 2863 sayılı Yasa kapsamına giren herhangi bir kültür varlığına rastlanmadığı,

taşınmazların arkeolojik sit alanları içerisinde kalmadığı belirtildiği halde, bu tespitin hangi belge veya bilgilere dayandığı hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmemiş ve söz konusu yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması mümkün değildir.

Hal böyle olunca, doğru sonucu ulaşılabilmesi için mahkemece, çekişmeli taşınmazların bulunduğu bölgeye ait sit haritası Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nden getirilmeli, arkeolog bilirkişi ve 3 kişilik fenni bilirkişi aracılığı ile yeniden yapılacak keşifte taşınmazların arkeolojik sit alanı içerisinde kalıp kalmadıkları kesin olarak belirlenmeli, kalıyorlarsa derecesi ve taşınmaz üzerinde 1. grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususları incelenmeli,

bundan sonra iddia ve savunmalar çerçevesinde toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.