Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/13928 K.2019/8879

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece verilen önceki tarihli hüküm, Dairemizin 21.11.2014 tarih ve 2014/8755, 13593 Esas, Karar sayılı "taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinin isabetsizliğine" değinen ilamı ile sair yönler incelenmeksizin bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişi tarafından düzenlenen 03.07.2013 tarihli haritada (A) harfi ile gösterilen 516,42 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 388,13 metrekare, (D) harfi ile gösterilen 69,09 metrekare, (F) harfi ile gösterilen 49,47 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davaya konu taşınmaz bölümlerinde davacı yararına olağanüstü zamanaşımı yoluyla taşınmaz kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve varsa üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır.

Hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskop aletiyle incelenmesi gerekir. Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilen ve ekilmeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür.

Hal böyle olmasına rağmen mahkemece, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasında hava fotoğraflarından yararlanılmamış, dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakılma nedeni belirlenmemiş, zirai bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmaz üzerinde 20-25 yıldır tarımsal faaliyette bulunulmadığı belirtildiği ve zirai rapor ile keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanık beyanları çeliştiği halde, bu husus üzerinde durulmamıştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle; dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi evreye ilişkin farklı tarihlere ait en az 3 adet hava fotoğrafı ile bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ve temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi fen bilirkişisi ve ziraat mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli; teknik bilirkişiye, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaretlettirilerek, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli rapor ve kroki düzenlettirilmeli; komşu taşınmazlarla mukayeseli mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli; taşınmazın tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın imar-ihyasına en erken ne zaman başlanıldığının ve ne zaman tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri bilimsel esaslara göre düzenlenmiş teknik raporlarla denetlenmeli; ziraat mühendisi bilirkişisinden, çekişmeli taşınmaz bölümünün eğimini, niteliğini, toprak yapısını, bitki örtüsünü, öncesinin imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığını, imar-ihya gerektiren yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp tamamlandığını, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü ve çekişmeli taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen, bilimsel verilere dayalı ve komşu taşınmazlarla mukayeseli değerlendirmeyi içeren, ayrıntılı rapor aldırılmalı,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davalı Hazinenin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,