Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14174 K.2020/2930

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında, ... İlçesi ...

Köyü çalışma alanında ve tapuda ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 331 parsel sayılı 40.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 1 parsel numarasıyla ve 38.698,83 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 679 parsel sayılı 9.500,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 3 parsel numarasıyla ve 9.516,20 metrekare yüzölçümlü olarak; mera vasfıyla sınırlandırılan eski 330 parsel sayılı 15.625,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 7 parsel numarasıyla ve 12.137,10 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına kayıtlı bulunan eski 708 parsel sayılı 25.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 115 ada 7 parsel numarasıyla ve 28.341,69 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, uygulama kadastrosu sırasında mera vasfı ile sınırlandırılmış bulunan yeni 109 ada 7 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün azaldığını, eksikliğin komşu taşınmazlarda kaldığını ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 109 ada 1, 7 ve 115 ada 7 parsel sayılı taşınmazların uygulama tespitlerinin iptaline, dava konusu 109 ada 1 parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişilerin 06.04.2015 tarihli raporunda mavi renkle gösterilen sınırla ve 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 28, 29, 30, 38 nokta numaralarıyla çevrili alan esas alınmak suretiyle 39.521,19 metrekare yüzölçümüyle.

109 ada 7 parsel sayılı taşınmazın aynı raporda mavi renkle gösterilen sınırla ve 29, 30, 31, 33, 34, 35, 36, 38, 40, 42, 43, 43, 45 nokta numaralarıyla çevrili alan esas alınmak suretiyle 13.920,15 metrekare yüzölçümüyle.

115 ada 7 parsel sayılı taşınmazın aynı raporda mavi renkle gösterilen sınırla ve 32, 37, 39, 41, 44, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 55, 56, 57 nokta numaralarıyla çevrili alan esas alınmak suretiyle 26.309,42 metrekare yüzölçümüyle tesciline, dava konusu 109 ada 3 parsel sayılı taşınmaz hakkında açılan davanın reddine, taşınmazın uygulama tespiti gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi ve fotogrametri mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat mühendisi bilirkişi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda mahkemece, dava konusu taşınmazlara ait tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmamış; teknik bilirkişiden, tesis kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerleri ile uygulama kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerlerinin yapılan çakıştırması sonucunda, birbirleriyle ve zeminle uyumlu olup olmadığını belirten, tesis kadastrosu sırasında taşınmazda sınırlandırma, ölçü, çizim veya hesaplama hatası yapılıp yapılmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamış, Mahkemece,

yalnızca dava konusu taşınmazların tesis kadastrosu sonucunda oluşan sınırları ile mahallinde yapılan keşifte ölçülen sınırların yapılan çakıştırmasını gösterir teknik bilirkişi raporuna itibar edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca.

Mahkemece öncelikle, belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı, gerekirse Hazine adına kayıtlı bulunan taşınmazın sınırlarında ve yüzölçümünde değişikliğe yol açan tüm taşınmaz malikleri davaya dahil edilmeli, taraf teşkili yöntemince sağlandıktan ve tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermek zorunda olduğu halde, Mahkemece hangi taşınmazın, ne kadar metrekarelik bölümünün hangi taşınmaza eklenmesine karar verildiği açıklanmaksızın, teknik bilirkişi raporunda belirtilen koordinat noktalarının birleştirilmesiyle oluşan sınırlar uyarınca tescil hükmü kurulması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,