Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14280 K.2019/8625

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... Köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 18 parsel sayılı 30.013,18 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, toprak tevzi çalışmaları sonucunda oluşan tapu kaydına dayanılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmışlardır. Yargılama sırasında, taşınmazı ihale yoluyla Hazineden taksitli satış sözleşmesi ile satın alan ...'e dava ihbar olunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazın kadastro tespiti toprak tevzi komisyonunca yapılan çalışma sonucu 4753 sayılı Yasa gereğince oluşan tapu kaydına istinaden Hazine adına yapılmıştır. 3402 sayılı Kanun'un 46/1. maddesi de "4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca Hazine adına kaydedilen taşınmaz malların bu kanun hükümlerine göre doğan iktisap koşullarına istinaden zilyetleri adına tespit ve tescil olunacağı" belirtilmiştir.

Ancak mahkemece toprak tevzi haritası, belirtmelik tutanağı ve tablendikatif listesi getirtilerek bunlara göre dava konusu taşınmazın durumu değerlendirilmeden, tapu kaydı keşfen uygulanmadan ve teknik bilirkişiden toprak tevzi haritası ile kadastro paftasını çakıştırır şekilde rapor alınmadan Mahkemece, tapu sicilinde kayıtlı taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamayacağı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş;

ayrıca, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarında, dava konusu taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş şekli açıklanmadığı halde soyut içerikli ve yetersiz bu beyanlar hükme esas alındığından yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, toprak tevzi haritası, belirtmelik tutanağı, tablendikatif listesi ile dava konusu taşınmaza uygulanan 11.11.1964 tarih 29 sıra numaralı tapu kaydının dava konusu taşınmazlar dışında revizyon gördüğü taşınmazlar varsa bunların kadastro tutanakları dosya arasına getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraatçı bilirkişi ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında mahalli bilirkişi ve tanıklardan,

toprak tevzii çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı, zilyetliğin ne zamandan beri kim tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü ve zilyetliğin ne şekilde intikal ettiği hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmak suretiyle tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların beyanları arasında çelişki doğması halinde,

gerektiğinde yüzleştirme yapılarak çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; teknik bilirkişiden, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, toprak tevzi haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlenerek ve çakıştırma yapılmak suretiyle çekişmeli taşınmazların tevzi haritasındaki konumunu gösteren denetime açık krokili rapor istenmeli; ziraat bilirkişisinden, taşınmazın önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda davalı Hazinenin tapusunun taşınmazlara uyduğunun anlaşılması halinde tapunun oluşum tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı, bu sırada davacının murisi evveli ile taşınmazı satın aldığını iddia ettiği ... arasında görülen ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1988/463 ve 1989/266 Esas, Karar sayılı ilamı da değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.