Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14329 K.2020/1219

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 2007 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle 05.10.2015 tarihinde dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 6,13 metrekare yüzölçümündeki kısmın tapu kaydının iptali ile son parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, (B) harfi ile gösterilen kısmın güneybatı tarafındaki yoldan gelişi engellemeyecek şekilde kot farkına göre taş duvarla mevcut davacıya ait binanın yolun etkisinden koruyacak kadar kısmı dışında taş yığınlarını kaldırılması dışında fazlaya ilişkin talebin reddine,

(A) harfi ile gösterilen kısmın ise yine davacının binasına ve kümesine yol etkisinden koruyacak şekilde taş duvar dışındaki taş yığınları ve molozları kaldırmak dışında adına tescil talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkin olup 119 ada 2 parsel sayılı taşınmazın bitişiğinde bulunan ve paftasında tescil harici yol olarak görünen yolun tescili için açılmıştır.

Mahkemece, teknik bilirkişi raporunda (C) harfi ile belirtilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; mahkemece usulüne uygun olarak gerekçe yazılmamıştır.

Gerekçede yalnızca yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporları ve tanık beyanları doğrultusunda karar verildiği belirtilmiş ise de, keşif tutanağına göre keşif sırasında yalnızca üç yerel bilirkişi dinlenmiş; teknik bilirkişi hazır bulundurulmamış ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/96 Esas sayılı, hakkı olmayan yere tecavüz dosyasındaki fen ve inşaat bilirkişi raporu ile yetinilerek karar verilmiş olduğu gibi.

TMK'nın 713/1. maddesi gereğince açılan tescil davalarında TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli ilanların yöntemine uygun bir biçimde yapılması, yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi ve ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması gerektiği de göz ardı edilmiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümlerini gösteren dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları ilgili yerlerden getirtilip dosya arasına konulmalı; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğu belirlenmeli; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmaz bölümlerinin toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz bölümleri üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz bölümlerinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, muhtaç yerlerden ise imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı olarak değerlendiren ve taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor,

ayrıca jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden de stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; teknik bilirkişiye ise keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir şekilde krokili rapor düzenlettirilmeli;

zilyetlikle kazanma şartlarının davacı ve müdahiller lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.