Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/14471 K.2020/3545

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 29/09/2020 gün ve saatte temyiz eden ... ve ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen gelmedi. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 165 ada 2 ve 3 parsel sayılı sırasıyla 2.230,01 – 2.588,92 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar vergi kaydı, miras yoluyla gelen hak ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 165 ada 2 parsel iştiraken ... mirasçıları adına, 165 ada 3 parsel ise iştiraken ... mirasçıları adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacılar ..., ... ve ..., çekişmeli taşınmazların bir bölümünün köylünün kadimden beri kullandığı yol olduğu iddiasına dayanarak, tapu kayıtlarının iptali ile söz konusu bölümün yol alarak ayrılması istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece özetle, dava konusu taşınmazların kuzeyinde bulunduğu iddia edilen yolun hali hazırda zeminde mevcut olmadığı, dava konusu yerde umumi bir yol bulunmadığı, davacı ve davalılara ait parsellerin köy ana yolu ve köy içi yoluna cepheli olduğu, dolayısıyla kullanabilecekleri başka yolları bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazların bir bölümünün yol olduğu iddiasıyla açılan davada husumetin, iptali istenen tapu kaydında yer alan tüm maliklere birlikte yönetilmesi zorunludur. Somut olayda dava, 165 ada 2 parsel maliklerinden ..., 165 ada 3 parsel maliklerinden ... hasım gösterilerek açılmıştır. Ancak tapu kayıtlarının incelenmesinde, her iki taşınmazın da davalılar dışında başka paydaşlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Oysaki, taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup, bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilemez.

Ayrıca mahallinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi beyanları, yol olduğu iddia edilen dava konusu bölümlerin evveliyatında ne olduğu, köylünün kullanımındaki yol olup olmadığı, ne zamandan beri, kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı konusunda soyut ve yetersiz olup, uyuşmazlığı aydınlatacak nitelikte bulunmadığı gibi, taşınmazların evveliyatını, kullanım süresini ve niteliğini en iyi şekilde belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, Mahkemece hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, davacılara dava konusu 165 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların davalı ... ve ... dışındaki, davada taraf olmayan tüm maliklerini davaya dahil etmeleri için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, dahili davalılardan savunma ve delilleri sorulmalı, sunmaları halinde delilleri toplanmalı, bundan sonra tespit tarihi olan 2007 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarından en az üç adedi Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı,

ardından mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 ziraat mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti eşliğinde yeniden keşif yapılmalı ve yapılan bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu bölümlerin evveliyatının ne olduğu, eskiden beri köylünün ortak kullanımında bulunan kadim yol mu yoksa dava konusu taşınmaz maliklerinin kullanımındaki yer mi olduğu,

ne zamandan beri, kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, yol olup olmadığının belirlenmesine çalışılmalı;

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin yol olup olmadığı yahut zirai faaliyete konu olup olmadığı,

taşınmazların geri kalan bölümüyle aralarında nitelik farkı bulunup bulunmadığı hususunda bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor istenmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmelidir.