Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/1506 K.2018/7898

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu Mengensofular Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada 95 parsel sayılı 32.796,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ve tarla vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ve ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 111 ada 95 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 12.07.2012 tarih 2012/366 Esas, 2012/422 Karar sayılı veraset ilamına göre 5148/41184 hisse itibariyle davacı ... oğlu ... adına tesciline, kalan hisselerin tespit maliki üzerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ..., dava konusu 111 ada 95 parsel sayılı taşınmazın muris ... terekesine ait olduğu ancak sağ olan kardeşi ...... oğlu ... adına tespit gördüğünü belirterek taşınmazın terekeye döndürülmesi için dava açmıştır. Her ne kadar davacı vekilinin 03.01.2013 tarihli dilekçe ile davacı adına payı oranında tescili istenmişse de, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin elbirliği hükümlerine tabi olduğu ve somut olayda davacının öncelikle tereke adına talepte bulunduğu açıktır.

Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi bulunan bir terekede, terekeye ilişkin tüm tasarruf işlemlerinin 4721 sayılı Yasa’nın 640. ve 702. maddeleri uyarınca tüm mirasçılar tarafından birlikte yapılması zorunlu olup, tasarrufi işlem niteliğindeki davanın da tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması ve yürütülmesi gerekir.

Bir mirasçının özellikle acele hallerde miras şirketinin menfaatini korumak için bütün mirasçılar adına yalnız başına dava açması mümkün ise de, bu şekilde açılan bir davanın tüm mirasçıların katılımı sağlanmadan yürütülmesi mümkün değildir. Bu husus, dava şartları arasında yer alan aktif dava ehliyeti kapsamında kalmakta olup, mahkeme hakimi tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

HMK'nın 115/3. maddesi gereğince, dava koşullarının davanın başından itibaren yargılamanın sonuna kadar hatta karar kesinleşinceye kadar mevcut olmaları zorunlu olduğundan, böyle bir durumda, yargılamaya devam edilebilmesi için murisin diğer mirasçılarının davaya katılımının sağlanması, muvafakatlerinin alınması ya da terekeye temsilci atanması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, davacı tarafa muris ...'in tüm mirasçılarının davaya katılımlarının veya terekeye temsilci atanmasının sağlanması için yöntemine uygun şekilde süre ve imkan tanınmalı, bu suretle aktif dava ehliyetinin sağlanması halinde işin esasına girilip, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.