Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15149 K.2017/1604

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 346 ada 43 parsel sayılı 793.70 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz malik tespiti yapılamaması nedeniyle tarla vasfıyla; aynı ada 44 parsel sayılı ....564,80 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle çalılık vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmış, yargılama sırasında ölmesi nedeniyle davaya mirasçıları tarafından devam edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne; çekişmeli 346 ada 43 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline.

346 ada 44 nolu parsel sayılı taşınmazın 02.01.2016 tarihli teknik bilirkişiler raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen ....408,99 metrekarelik kısmı yönünden davanın kabulü ile bu kısmın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile aynı ada içindeki son parsel numarası verilerek davacı ... adına tesciline.

346 ada 44 sayılı parselin aynı bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 155.81 metrekarelik bölümüne yönelik davanın ise reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece hakkında kabul kararı verilen 346 ada 43 parsel sayılı taşınmaz ile aynı ada 44 parsel sayılı taşınmazda (A) ile gösterilen bölümün; kadim meralardan olmadığı, orman sınırları içerisinde bulunmadığı, kıyı kenar çizgisi içerisinde kalmadığı, davalı taşınmazların sınırlarının sabit ve değişmez olduğu davacının taşınmazlar üzerindeki zilyetliğinin tespit tarihine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak devam ettiği, 3402 sayılı Kanun'un .... maddesinde öngörülen mülk edinme koşullarının davacı lehine oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece taşınmazın niteliğinin tespiti açısından keşifte tek ziraatçi bilirkişi görevlendirilmesi hatalı olduğu gibi, taşınmazlar başında yapılan keşifte, terasların çok eski olduğu, davacıya annesinden kaldığı, davacı tarafından ölmeden arpa buğday ekerek kullanıldığı belirtilmiş ise de hangi tarihten beri ne surette kullanıldığına ilişkin olarak alınan beyanlar soyut ve yetersizdir.

Yine keşif sonucu düzenlenen ........2016 havale tarihli teknik bilirkişiler raporunda, 1975-1987 ve 1992 yıllarına ait hava fotoğrafları üzerinde yapılan incelemede, taşınmaz üzerinde herhangi bir ağaç/bitki formu gözlemlenmediği, bölgede yer alan çevre parsellerin ise halen mevcut olan teraslar ile kaplı flu görünümde bulunduğu belirtilmiş, ancak davaya konu olan çekişmeli parseller üzerinde teras bulunup bulunmadığına ilişkin bir değerlendirmede bulunulmamış olması nedeniyle bilirkişi ve tanık sözleri de denetlenememiştir.

Yine zirai bilirkişi raporunda 346 ada 43 parsel sayılı tarla vasıflı taşınmazın keşif tarihi itibariyle sürülü olup yabani bitkilerden temizlenerek tarıma uygun hale getirildiği belirtilmiş ise de ne zamandan beri tarımsal faaliyetlerde bulunulduğu hususunda bir değerlendirilme yapılmamış.

346 ada 44 parsel sayılı çalılık vasıflı taşınmazın (A) ile gösterilen bölümünün uzun yıllar önce imar-ihya edildiği yönünde görüş bildirilmiş ise de imar-ihyanın ne zaman tamamlanmış olabileceğine dair bir değerlendirmeye de yer verilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde, doğru sonuca varılabilmesi için; dava tarihinden geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaları ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı ve ardından taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup somut ve maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ... kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni yönünde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

yine taşınmazın dört taraftan fotoğrafları çektirilerek parsel sınırları da fotoğraflar üzerinde gösterilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve temin edilebilen en eski uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.