Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15198 K.2017/3135

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan 108 ada 44, 47, 110 ada 21, 43, 112 ada 36, 97, 98, 108, 113 ada 3 ve 54 parsel sayılı 10.684.92, 726.04, 25.172.13, 9.075.57, 6.149.31, 1.330.16, 896.50, 11.845.33, 7.826.47 ve 36.664,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar 4753 sayılı Yasa ile oluşan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiş, 107 ada 4 ve 114 ada 4 parsel sayılı 229.766,21 ve 56.627,02 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda çekişmeli 107 ada 4 ve 113 ada 3 parsel sayılı taşınmazlara karşı açılan davanın feragat nedeniyle, çekişmeli 108 ada 44, 47, 110 ada 21, 43, 112 ada 36, 97, 98, 108, 113 ada 54 ve 114 ada 4 parsel sayılı taşınmazlara karşı açılan davanın esastan reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, karararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle 113 ada 3 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre çekişmeli 107 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, 107 ada 4 sayılı parsel kadastro sırasında mera olarak sınırlandırıldığına ve meralar özel mülkiyete konu olmadıklarından tescile de tabi olmayacaklarına göre davanın reddi üzerine 3402 sayılı Yasa'nın 16/B maddesi gereğince taşınmazın "sınırlandırılarak özel siciline kaydına" dair hüküm kurulması gerekirken "tespit gibi tapuya tesciline" karar verilmesi isabetsiz ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan "reddine" sözcüğünden sonra gelen sözlerin hükümden çıkarılmasına yerine "113 ada 3 sayılı parselin tespit gibi tapuya tesciline, 107 ada 4 sayılı parselin ise mera olarak mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmesine" sözlerinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3- Çekişmeli 108 ada 44, 47, 110 ada 21, 43, 112 ada 36, 97, 98, 108, 113 ada 54 ve 114 ada 4 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, temyiz konusu parseller üzerinde zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşmediği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli 114 ada 4 parsel sayılı taşınmazın edinme sebebine göre Toprak Tevzi çalışmaları sırasında Toprak Tevzinin 320 parsel numarası ile mera olarak haritaya bağlandığı anlaşılmaktadır. Diğer parsellere ise Toprak Tevzi çalışmaları sonunda 4753 sayılı Kanun'a göre 1966 yılında Hazine adına tapu kayıtları uygulanmıştır.

Mahkemece belirtmelik tutanakları ve belirtmelik haritaları, dağıtım cetvelleri getirtilmemiş, kadastro paftası ile Toprak Tevzi haritaları çakıştırılmamış, dayanak kayıtların kapsamları tayin edilmemiştir. Davacı ve murislerinin taşınmazlardaki zilyetliğinin süresi ve taşınmazların vasfı da tam olarak anlaşılamamaktadır. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için önce temyiz konusu parsellere kadastro tespiti sırasında uygulanan Hazine tapuları, kayıtların dayanağını oluşturan belirtmelik tutanakları ve belirtmelik haritaları, dağıtım cetvelleri, belirtmelik tutanaklarında uygulanan kayıt varsa kayıtlarda tesisinden itibaren getirtilmeli, taşınmazlara komşu tüm parsellerin kadastro tespit tutanakları ve uygulanan kayıtlar, Toprak Tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihten öncesine ve çalışmaların yapıldığı yıllara ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan istenilmeli,

eski tarihli memleket haritaları ve uydu fotoğrafları da getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, komşu köylerden seçilecek, taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, hayatta olmaları halinde belirtmelikte imzaları bulunan bilirkişiler, 3 kişilik, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve ayrıca jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte her bir taşınmaz başında Hazine tapuları tek tek yerel bilirkişi yardımı fen bilirkişi eli ile uygulanmalı, fen bilirkişisinden tapu kaydı haritası ile kadastro paftası haritası ölçekleri eşitlenerek ve zemine çakıştırılarak uygulanmasını ve buna göre tapu kayıtlarının kapsamlarını gösterir krokili rapor alınmalı, tapu kaydının haritasının fenni sıhhatte uygun olmaması halinde sınırları itibariyle uygulanarak,

tek tek kapsamları kroki de gösterilmeli, belirtmelik tutanağında uygulanan kayıtlar varsa bu kayıtlar da zemine uygulanarak aynı yöntemle kapsamları belirlenmeli, yerel bilirkişi, tanıklar ve tespit bilirkişilerinden taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri kullanıldığı,

kamu orta malı niteliğinde mera, yaylak gibi yerlerden olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, keşifte alınan beyanlar komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmeli, teknik bilirkişi heyetine Toprak Tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihlerde ve öncesinde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazlar hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, toprak yapısı, bitki örtüsü, komşu parsellerle mukayesesi, komşu mera taşınmazları ile arasında doğal ya da yapay kadim bir sınırın bulunup bulunmadığı,

mera taşınmazları ile aynı özellikleri taşıyıp taşımadığı ve taşınmazların mera vasfında olup olmadığı hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazların değişik yönlerden fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli, belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda taşınmazların Hazine'ye ait tapu kayıtları kapsamında kalmaları halinde tapu kayıtlarının tesisinden geriye 20 yıllık zilyetlik süresinin davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği,

tapu kayıtları kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümlerinin bulunması halinde davacı yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak değerlendirilmeli, davacı ve murisleri adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yolu ile edinilen taşınmaz miktarı yönünden de araştırma yapılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.