Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15398 K.2020/4921

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ...Köyü çalışma alanında bulunan 162 ada 14 parsel sayılı 20.149,23 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, davalıların murisi ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., dava konusu taşınmazın kök muris ...’dan geldiğini ve mirasçıları arasında yapılan taksim sonucu babası ...’ a kaldığını belirterek, tapu kaydının iptali ile muris ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında muris ...'ın diğer mirasçılarının davaya muvafakatleri sağlanmıştır. Mahkemece verilen önceki tarihli hüküm, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.03.2013 tarih 2012/9918 Esas, 2013/2923 Karar sayılı ilamı ile, "...

Mahkemece, gider avansının yatırıldığı tarih olarak, davacının gider avansını yatırdığı havale tarihi yerine paranın mahkeme veznesine yatırıldığı tarih olarak kabulünün doğru olmadığı, ayrıca kanunun yürürlüğe girme tarihinden önce dava açıldığı bu sebeple HMK. 120. maddesinin davada uygulanmasının doğru olmadığı" belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının 1/3 payının tapusunun iptali ile ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalıların annesi olan ... adına tespit edilmiş olup, davacı, çekişmeli taşınmazın dedeleri ...’dan geldiğini, taksim sonucu babası ...’a kaldığını ileri sürerek, taşınmazın ... mirasçıları adına tescilini talep etmiş; yargılama sırasında, tespit maliki Havva’nın babasının kardeşinin hanımı olduğunu, davalılar ile aralarında kira ilişkisi bulunduğunu ifade etmiş.

13.04.2011 tarihli dilekçesinde ise, çekişmeli taşınmazın dedesinden geldiğini, taksim sonucu babası ve kardeşlerine kaldığını ve taşınmazda babasının 1/3 payının olduğunu beyan etmiştir.

Davalılar ise, dava konusu taşınmazın annelerinin babası ...'tan geldiğini ve taksim sonucu annelerine kaldığını, davacının babası Ali'nin kendi babalarının üvey amcası olduğunu savunmuşlar; davalı ... keşifteki beyanında, dava konusu taşınmazın anne ve babasından kalan bir yer olmadığını, taşınmazın Mehmet Yeşilçavdar mirasçıları olan ... ve kardeşlerine ait olduğunu beyan etmiştir.

Keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ..., dava konusu taşınmazın dedesi ...'a ait olduğunu ve terekesinin paylaşılmadığını beyan etmiş; davacı tanığı ise, dava konusu taşınmazın davacının babası ..., dayısı ... ile annesi ...'ye ait olduğunu ifade etmiştir.

Bu haliyle, dava konusu taşınmazın öncesinde kime ait olduğu ve kimden intikal ettiği hususunda çelişkili beyanlar bulunmasına rağmen, Mahkemece, söz konusu çelişkiler giderilmeksizin, davacının babası ... ile davalıların dedesi Ramazan’ın kardeş oldukları, yapılan taksim sonucu 1/3 payın davacının murisi olan babası ...'a kaldığı kabul edilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi cihetine gidilmiştir.

Ayrıca dosyaya yansıyan beyanlardan, davacı ile davalıların akraba oldukları anlaşılmakta ise de, dosyada kök muris ...'ın mirasçılık belgesi bulunmadığından yasal mirasçılarının kim olduğu belirlenemediği gibi, tarafların beyanları ile mahalli bilirkişi ve tanık beyanları da denetlenememektedir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece, HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde, taraflara aralarındaki akrabalık ilişkisi açıklattırılmalı ve ayrıca tanık ve delil bildirme imkanı tanınmalı, kök muris ...’a ait mirasçılık belgesi dosya içerisine alınmalı, taraflarca delil bildirilmesi halinde, bildirdikleri deliller de toplandıktan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından; nizalı taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, öncesinde kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, davacı ile davalı taraf arasında akrabalık ilişkisi bulunup bulunmadığı, akrabalık ilişkisi mevcut ise derecesinin ne olduğu,

taşınmazın kimin zilyetliğinde bulunduğu ve bu zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, çelişkinin giderilememesi halinde, hangi beyana hangi nedenle üstünlük tanındığı karar yerinde tartışılıp değerlendirilmeli;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.