Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15508 K.2020/2815

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 163 ada 7 parsel sayılı 1.761,15 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, çalılık vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... oğlu ... ile ... oğlu ..., çekişmeli taşınmazın adlarına tespit ve tescil edilen 163 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların devamı niteliğinde olduğunu öne sürerek ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 163 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 31.05.2013 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 735,26 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 667,58 metrekare yüzölçümündeki kısımlarının tapusunun iptali ile (A) ile gösterilen bölümün davacı ... oğlu ... adına kayıtlı 163 ada 3 parsel sayılı taşınmaza, (B) ile gösterilen bölümün ise davacı ... oğlu ... adına kayıtlı 163 ada 2 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının davacılar lehine gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarında, dava konusu taşınmaz bölümlerinin davacılara ait olduğu belirtilmekle beraber, dava konusu taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, ne zamandan beri ve ne şekilde tasarruf edildiği, bir diğer ifade ile iktisaba elverişli süreye ulaşır şekilde davacı yanın ekonomik amaca uygun bir zilyetliğinin bulunup bulunmadığı somut olaylara dayalı şekilde açıklattırılmamış; zirai bilirkişi raporu içeriğinde, hali hazırda taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyet yapılmadığı,

taşınmazın üzerinde kendiliğinden yetişen yabancı ot ve ot çeşitliliğine rastlanıldığı belirtilmesine karşın, sonuç kısmında bu kez taşınmazın özel mülkiyete konu olabilecek kuru tarım arazisi vasfında olduğu belirtilmek suretiyle rapor içeriğinde çelişki yaratıldığı halde, bu çelişki giderilmediği gibi, taşınmazın niteliği ve üzerinde bir zilyetlik bulunup bulunmadığı da kesin olarak belirlenmeksizin karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ait tespit tarihine yakın tarihli ve temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu,

taşınmaz bölümleri üzerinde davacı tarafın bir zilyetliğinin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte başladığı, kimden kime, nasıl intikal ettiği ve zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki oluştuğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, önceki tarihli zirai bilirkişi raporunu da irdeler şekilde çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğini, üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun anlaşılması halinde imar-ihyanın ne zaman tamamlandığını, taşınmaz bölümlerinin ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığını bildirir, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisine, keşfi takibe, bilirkişi ve tanık beyanlarını denetlemeye imkan verir kroki ve rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen en eski tarihli ve güncel uydu fotoğrafları üzerinde çekişmeli taşınmazın yerinin ve sınırlarının gösterilmesi istenilmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.