Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/15616 K.2020/1669

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1975 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 07.11.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (B2) harfi ile gösterilen 437,82 metrekarelik bölümün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayanılarak, tapusuz taşınmazın tescili istemi ile açılmıştır. Mahkemece, teknik bilirkişi raporunda (B2) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Yapılan keşifler sonucu alınan tek kişilik ziraatçi bilirkişi raporları ile ek raporlar ve inşaatçi bilirkişi raporunda, taşınmaz üzerinde yaşları 4 ila 30 arasında değişen çeşitli meyve ağaçları ile bina ve garajın bulunduğu belirtilmiş ise de, raporlarda dava konusu taşınmaza komşu olan 326 parsel sayılı taşınmazın da zikredildiği anlaşılmakla, sözü edilen raporlarda belirtilen yapı ve ağaçların dava konusu tescil harici taşınmaz bölümü üzerinde mi yoksa, komşu taşınmaz üzerinde mi olduğu hususunda tereddüt oluştuğu halde, mahkemece ziraatçi bilirkişisinden söz konusu çelişkiyi gidermeye dönük yeniden rapor alınmamış;

taşınmazın niteliğinin ve kullanım durumunun belirtilmediği soyut nitelikteki tek kişilik ziraatçi bilirkişi raporlarıyla yetinilmiş; yerel bilirkişiler ve tanıkların da soyut ve yetersiz beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmuştur. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece, taşınmaz başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi heyeti ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği hususları maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, önceki tarihli ziraatçi bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir,

bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden, yapılan keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor ve kroki alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.