Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/16796 K.2020/665

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm için yetersiz olduğu açıklanarak; kadastro tespitinin yapıldığı 14.08.2008 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığı'ndan, komşu 324 ada 20 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas tapu kaydı ve varsa krokisi Tapu Müdürlüğü'nden, bölgeye ait sit haritası Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden getirtildikten sonra,

yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi eşliğinde yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı beyan alınması, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılması,

yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmesi, komşu 324 ada 20 parsele uygulanan tapu kaydının çekişmeli taşınmazı ne şekilde okuduğu üzerinde durulması, sit haritasının, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi aracılığıyla ölçekleri eşitlenip kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince uygulanması, taşınmazın arkeolojik sit alanı içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise derecesi ve taşınmaz üzerinde 1. grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususlarının incelenmesi,

bilirkişilere denetime elverişli şekilde rapor ve kroki tanzim ettirilmesi, ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, taşınmazın imar ve ihyaya konu olup olmadığı ile imar ve ihyasının ne zaman tamamlandığını, taşınmazın ne kadar zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığını açıklayan, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınması, hava fotoğraflarının jeodezi ve fotogrametri uzmanına büro ortamında stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak,

taşınmazın tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, niteliğinin ve taşınmaz üzerindeki kullanım süresinin ve zilyetliğin sürdürülüş biçiminin belirlenmesine çalışılması ve bu hususlarda ayrıntılı rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 324 ada 21 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile, 26.07.2016 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A1) harfi ile gösterilen 3.597,02 metrekarelik bölümün aynı ada ve parsel numarasıyla kadastro tespit tutanağındaki vasfı ile davalı adına.

(A2) harfi ile gösterilen 1.617,94 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilmek suretiyle ve kadastro tespit tutanağındaki vasfı ile davalı adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine. (B1) harfi ile gösterilen 2.806,07 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilmek suretiyle ve taşlık kayalık vasfı ile davacı Hazine adına.

(B2) harfi ile gösterilen 498,48 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilmek suretiyle taşlık kayalık vasfı ile davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın 1.derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine.

(B3) harfi ile gösterilen 1.107,57 metrekarelik bölümün aynı adada başka parsel numarası verilmek suretiyle ve taşlık kayalık vasfı ile davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığının tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A1) ve (A2) harfleri ile gösterilen temyize konu bölümleri üzerinde davalı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Taşınmazın zilyetlikle kazanılabilmesi için, öncelikle zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olması, bundan sonra da 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddeleri uyarınca, emek ve para harcanmak suretiyle imar-ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Somut olayda; her ne kadar çekişmeli taşınmaz tarla vasfıyla davalı adına tespit edilmiş ise de, ziraat bilirkişi kurulunca dosyaya sunulan rapora ekli fotoğraflardan, taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu, taşınmaz bölümleri üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulmadığı, yer yer kayalık ve yoğun bir şekilde taşların bulunduğu ve imar-ihya işlemlerinin tamamlanmadığı anlaşılmaktadır.