Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17508 K.2017/230

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “davacı Hazine'nin dayanağını oluşturan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsamadığı yönündeki mahkeme kabulünün yerinde olduğu, ancak, dava konusu taşınmazın tespitine esas alınan Haziran 1331 tarih 2 sıra numaralı sicilden gelen tapu kaydının gayri sabit hudutlu olduğu ve miktarı ile geçerli bulunduğu,

miktarından çok fazla olarak bir çok taşınmaza uygulandığı halde, kayıt miktar fazlasının zilyetlikle iktisap edilebilecek yerlerden olup olmadığı yönündeki araştırmanın yetersiz olduğu belirtilerek sınırdaki parseller dikkate alınarak yöntemine uygun şekilde mera ve orman araştırması yapılması ve davanın komşu ... ada ... sayılı mera parseline ait Kadastro Mahkemesinin 2007/288 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin temyize konu çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik davasının reddine, taşınmazın tespit gibi davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; temyize konu çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mera veya orman olmadığı, tarım arazisi olduğu gerekçesiyle davanın reddine, tespit gibi tesciline karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bozma sonrası 28.10.2014 tarihinde yapılan keşifte; çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının yoğun taşlık ve çamurlu bir yapıya sahip olduğu, taşınmaz üzerinde ev ve ahır yapıldığı, komşu ... ada ... mera parseli ile benzer özellikler taşıdığı, aralarında doğal sınır bulunmadığı, taşınmazdaki taşlarla bir sınır duvar çekildiği gözlem olarak zapta geçmiş, keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler genel olarak;

çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davalı tarafa ait olduğunu, köyde onlara ait olarak bilindiğini, babasından davalıya kaldığını ancak burayı ekip biçmediklerini, taşınmaz içerisindeki ev ve ahırın 7-8 sene evvel kadastro tespitinden sonra yapıldığını, buranın eskiden mera olarak kullanıldığını, köyün hayvanlarının otladığını, komşu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın da bildiler bileli mera olduğunu, mera parseli ile çekişmeli taşınmaz arasında taş duvarın sınır olarak bulunduğunu ancak çekişmeli taşınmazın da zamanında mera olarak kullanıldığını belirtmişlerdir.

Keşifte tespit bilirkişileri dinlenmemiş, dinlenmeme gerekçesi de açıklanmamıştır.

Keşifte hazır bulunan üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporda ise özetle; çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın uzun süre ekilip biçilmediği, taşınmazın taş ve kayalıklardan temizlenerek tarım arazisi vasfı kazandırıldığı, taşınmazdan toplanan irili ufaklı taşların taşınmazın kenarına sınır olacak şekilde bırakıldığı, toprak yapısı, bitki örtüsü, eğimi, taban suyu vs. dikkate alındığında mera özelliği göstermeyen, 3. sınıf kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla keşif tutanağına geçirilen mahkeme gözlemi ve mahalli bilirkişilerin beyanları ile dosyaya sunulan ziraat bilirkişi raporu birbiri ile uyumlu değildir. Ayrıca ziraat bilirkişi raporunda önceki tarihli bozma ilamında belirtildiği şekilde komşu mera parselinin durumu değerlendirilmemiş, bu parsel ile çekişmeli taşınmazın mukayesesi yapılmamış, benzer ve farklı yanları ortaya konmamıştır.

Çekişmeli taşınmaz fotoğrafları dosya içerisine alınmış ise de, fotoğrafların hangilerinin temyize konu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza, hangilerinin temyize konu olmayan ... ada ... parsel sayılı taşınmaza ait olduğu anlaşılamadığından denetimi mümkün olmamıştır. ... ada ... parsel sayılı taşınmazla temyize konu olmayan ... ada ... parsel sayılı taşınmaz hakkında benzer gözlemde bulunulmasına, ziraat bilirkişi raporunun da benzer olmasına karşın ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmişken, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz hakkında ne sebeple aksi yönde karar verildiği de anlaşılamamaktadır.

Önceki tarihli bozma ilamında davanın komşu ... ada ... sayılı mera parseline ait Kadastro Mahkemesi'nin 2007/288 Esas sayılı (halen 2013/47 Esas sayılı dosyada derdest) dava dosyası ile birleştirilmesi gereğine değinildiği halde bu yön üzerinde de durulmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen komşu köylerden seçilecek mahalli bilirkişiler, aynı yöntemle belirlenecek tanıklar ile tespit bilirkişileri yardımı ve öncekilerden farklı üç kişilik zirai bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek mahalli bilirkişiler tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından taşınmazların geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazlar ile mera parseli arasında sabit doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı,

taşınmazın meradan açılıp açılmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, alınan beyanlar ile önceki keşif beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, keşfe katılacak uzman ziraatçi bilirkişilerden, önceki keşif ile bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde taşınmazın niteliğini bildiren, komşu mera parselinin durumu ve bu parselle çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın benzer ve farklı yönlerini ortaya koyan bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın niteliği kesin olarak saptanmalı,

fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir rapor alınmalı, mera parseli ile çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazı denetime uygun şekilde birlikte gösteren, keşif sırasında çektirilecek fotoğraflar rapora eklenmeli, çekişmeli taşınmazların niteliği değerlendirilirken komşu parsellerin nitelikleri de göz önüne alınmalı, bu amaçla davanın, komşu ... ada ... sayılı mera parseline ait Kadastro Mahkemesinin 2013/47 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesi hususu da düşünülerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.