Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/17757 K.2017/1530

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...

Köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 101 ada 32, 36, 272, 341 parsel sayılı ....445.42, ....837.06, ....821,89 ve 32.472,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, 101 ada 299 parsel sayılı ....239,02 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise tapu kaydı ve harici satın alma nedeni ile eşit paylarla davalılar ... ve ... adlarına, 101 ada 266 ve 109 ada ... parsel sayılı ....424,... ve ....760,44 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeni ile paylı olarak davalı ... ve müşterekleri adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine tapu kaydına dayanarak taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden Hazineye kalan metruk yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda 101 ada 32, 36, 272 ve 299 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, tespit gibi tescillerine, 101 ada 266, 341 ve 109 ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kısmen kabulüne, 101 ada 266 parsel sayılı taşınmazın ....06.2012 tarihli bilirkişi raporu ve eki olan krokide (B) harfi ile gösterilen ....800 metrekarelik alanın ifrazı ile Hazine adına tesciline, geri kalan ve (A) harfi ile gösterilen bölümün tespit gibi tesciline,

101 ada 341 parsel sayılı taşınmazın tespitinin kısmen iptali ile aynı bilirkişi rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen ....372,49 metrekarelik alanın ifrazı ile son parsel numarası verilerek Hazine adına tesciline, geriye kalan ve (A) harfi ile gösterilen ....100 metrekarelik bölümün tespit gibi tesciline, 109 ada ... parsel sayılı taşınmazın tespitinin kısmen iptali ile aynı bilirkişi rapor ve krokisinde 109 ada ... parselin (D) harfi ile gösterilen bölümü ile temyize konu olmayan 109 ada ... parselin (C) harfi ile gösterilen bölümleri toplamı ....000 metrekarelik alanın davacı Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı Hazine temsilcisi ve davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

...- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre 101 ada 32, 36, 272, 299 parseller ve 341 parsel (A) bölümü yönünden yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle bu taşınmazlar hakkındaki usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

...- 101 ada 266 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz incelemesinde. Mahkemece; davacı Hazinenin ........1951 tarih ve 166 sıra nolu tapu kaydının davalı taşınmaza mevki ve en az üç hudut itibariyle uyduğu; ancak davacının dayanak tapu kaydının kayıt miktar fazlası üzerinde davalılar lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde belirtilen iktisap şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece, davacı Hazine'nin dayanağı olan tapu kaydının oluşumuna esas tüm evrak getirtilmemiş, yapılan keşif sırasında da 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde öngörülen şekilde uygulama yapılmamış olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davacı Hazinenin dayanağı tapu kayıtları kaçak ve yitik kişilerden kalması nedeniyle idari yoldan oluşturulduğu gibi; dava dilekçesinde de ayrıca bu nedene dayanıldığı halde dinlenilen yerel bilirkişiden taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı sorulmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle davacı Hazine dayanağı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm dayanakları ile getirtilmeli, sonrasında mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tutanak bilirkişilerinin tümü, fen bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında davacı dayanağı tapu kaydı ve yapılacak araştırmaya göre varsa tapu kaydının haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın .../A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir.

Ancak tapu kaydının krokisi zemine uygun değilse ve uygulama kabiliyeti yok ise veya dayanak tapu kaydı harita-krokiye bağlı değilse tapu kayıtlarının sınırlarına itibar edilmeli; bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için davacıya tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda ve miktarda değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özellikler hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Tapu kaydının revizyon gördüğü parsel ile bunlardan hükmen kesinleşenler varsa bu dosyalardaki kayıt uygulaması tapu kaydına kapsam tayin edilirken göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, ... kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; sonuca göre, taşınmazların davacı Hazine tapusu kapsamında kalması halinde tapu oluşum tarihine kadar, kayıt kapsamı dışında kalması halinde tespit tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesi uyarınca davacı lehine zilyetlik kazanım şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılıp, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

...- 109 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz incelemesine gelince. Mahkemece; davacı Hazinenin ........1951 tarih ve 238 sıra nolu tapu kaydının davalı taşınmazlara mevki ve en az üç hudut itibariyle uyduğu; ancak davacının dayanak tapu kaydının kayıt miktar fazlası üzerinde davalılar lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde belirtilen iktisap şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkemece, davacı Hazine'nin dayanağı olan tapu kaydının oluşumuna esas tüm evrak getirtilmemiş, yapılan keşif sırasında da 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde öngörülen şekilde uygulama yapılmamış davalı taraf beyanları esas alınarak haritacı bilirkişinin düzenlediği raporda belirlediği tapu kaydı kapsamı esas alınarak hüküm kurulmuş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davacı Hazinenin dayanağı tapu kayıtları kaçak ve yitik kişilerden kalması nedeniyle idari yoldan oluşturulduğu gibi; dava dilekçesinde de ayrıca bu nedene dayanıldığı halde dinlenilen yerel bilirkişiden taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kalıp kalmadığı sorulmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle davacı Hazine dayanağı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm dayanakları ile getirtilmeli, sonrasında mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tutanak bilirkişilerinin tümü, fen bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında davacı dayanağı tapu kaydı ve yapılacak araştırmaya göre varsa tapu kaydının haritası uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın .../A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmelidir.

Ancak tapu kaydının krokisi zemine uygun değilse ve uygulama kabiliyeti yok ise veya dayanak tapu kaydı harita-krokiye bağlı değilse tapu kayıtlarının sınırlarına itibar edilmeli; bu amaçla dayanak tapu kaydı ihdasından itibaren tüm tedavülleriyle okunup kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilere zeminde göstertilmeli, yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmelidir.

Kayıtta yazılı olup yerel bilirkişiler tarafından zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için davacıya tanık dinletme imkanı sağlanmalı ve bu suretle kaydın kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmelidir.

Keşif icrası sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarda ve miktarda değişiklik varsa bu değişikliğin nedeni, hudutların arz ettikleri özellikler hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Tapu kaydının revizyon gördüğü parsel ile bunlardan hükmen kesinleşenler varsa bu dosyalardaki kayıt uygulaması tapu kaydına kapsam tayin edilirken göz önünde bulundurulmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanlarının zemine uygunluğu komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, beraberinde götürülecek teknik bilirkişiye uygulanan kayıtların hudutları ile kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir gerekçeli kroki ve rapor alınmalı, ... kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; sonuca göre, taşınmazların davacı Hazine tapusu kapsamında kalması halinde tapu oluşum tarihine kadar, kayıt kapsamı dışında kalması halinde tespit tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesi uyarınca davacı lehine zilyetlik kazanım şartlarının oluşup oluşmadığı araştırılıp, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.