Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/1919 K.2018/6122

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Çekişmeli 111 ada 2 parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığı dikkate alınarak yöntemince mera araştırması yapılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisi ...'ın 11.12.2015 havale tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile işaretli 10.166,57 metrekarelik kısmın ifrazı ile aynı ada son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (A) ve (C) harfleri ile işaretli 3.997,45 ve 64.552,07 metrekarelik kısımların mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava;

kadastro çalışmaları sonucunda mera niteliği ile orta malı olarak sınırlandırılan taşınmazın bir bölümünün tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki krokide (B) harfiyle gösterilen bölümü üzerinde, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; tek ziraat bilirkişisi tarafından hazırlanan ve çekişmeli taşınmazın davaya konu edilen kısmı ile geriye kalan kısımları arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususunda bilimsel verilerden uzak, soyut nitelikteki açıklamaları içerir rapor hüküm kurmaya yeterli olmadığından hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamının gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden söz edilemez.

Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

O halde; doğru sonuca ulaşabilmek için mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişi kurulu, yine aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tutanak bilirkişilerinin tümü ile fen ve üç ziraat mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu refakate alınarak yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından dava konusu taşınmazın kadim mera olup olmadığı, talebe konu yerler ile geriye kalan bölümleri arasında sabit nitelikte doğal ya da yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeye konu taşınmazın meradan açılıp açılmadığı, geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı,

kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, uzman ziraat bilirkişi kurulundan arazinin niteliği, toprak yapısı, davaya konu taşınmaz bölümleri ile taşınmazlardan geriye kalan ve nizaya konu olmayan taşınmaz bölümlerinin bir bütün olarak kadim mera olup olmadığı, kadim mera ise;

çekişmeli taşınmaz bölümleri ile mera arasında ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı hususlarında önceki bilirkişi raporları da irdelenmek suretiyle bilimsel verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişiden keşfi izlemeye, taşınmazların nizalı bölümleri ile geriye kalan bölümlerini belirlemeye, yerel bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli ve gerekçeli rapor alınmalı, mahkemenin taşınmazların niteliği, eylemli durumu, çekişmeye konu bölümler ile geriye kalan bölümler arasında ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunup bulunmadığı konusundaki gözlemi keşif tutanağına geçirilmeli,

taşınmazın keşif sırasında çekilen ve talebe konu yerler ile geriye kalan taşınmaz bölümlerini bir arada gösterir ve sınırları işaretlenmiş fotoğrafları rapora eklenmeli, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de, mahkeme tarafından hükme esas alınan fen bilirkişisi raporu ile çekişmeli taşınmaz (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen 3 parçaya ayrılmış olup, ortada kalan (B) bölümü yönünden davacı adına tescil hükmü kurulurken, (B) bölümünün kuzey ve güneyinde kalan ve (A) ve (C) harfleriyle gösterilen bölümlerin ise mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş ve böylelikle mera bütünlüğü de bozulmuştur.