Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/2123 K.2018/6138

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli taşınmazın sınırında mera olduğu açıklanarak yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılması gereğine, kabule göre de, teknik bilirkişi ...'ın 16.09.2010 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesiyle 109 ada 77 sayılı parsel üç parçaya bölündüğü halde orta kısımda kalan (B) harfli bölümün kuzeyinde ve güneyinde kalan kısımlar yönünden bir hüküm kurulmamasının da isabetsiz olduğuna" değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 109 ada 77 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile taleple bağlı kalınarak, 16.09.2010 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 25.062,77 metrekare kısmının müteveffa davacı ...'ın mirasçıları adına hisseleri oranında adanın son parsel numarası verilmek suretiyle tesciline, kalan kısmının önceki tespit gibi davalı Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece; davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, çevrede Toprak Komisyonunca çalışma yapıldığı halde bu çalışmalar sırasında çekişmeli taşınmazla ilgili olarak ne gibi bir işlem yapıldığı belirlenmemiş, toprak tevzi haritası ve kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek yöntemince çakıştırılmak suretiyle mera olarak sınırlandırılan komşu 109 ada 86 parselin hangi bölümlerinin tevzi haritasının kapsamında kaldığı aynı harita üzerinde net bir şekilde gösterilmemiş, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilerek taşınmazın niteliğini değerlendirmede yararlanılmamış,

tek ziraatçi bilirkişinin ayrıntılı olmayan raporu ile yetinilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle, toprak tevzi çalışmaları sırasında çekişmeli taşınmaz yönünden herhangi bir kayıt ya da belgenin uygulanıp uygulanmadığı belirlenmeli, varsa tesis ve tedavülleri ile birlikte getirtilmeli, komşu taşınmazlara ait tespit tutanakları dayanağı kayıtlarıyla birlikte celp edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra davada menfaati bulunmayan kişilerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ile zirai bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi, hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler, taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişilerinin huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, varsa tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli parseli kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli parselin öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin mera, yayla gibi özel mülkiyete konu olamayacak yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, zirai bilirkişi kurulundan taşınmazı değişik yönlerden gösteren fotoğraflar da eklenmek suretiyle ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor alınmalı, fen bilirkişisine belirtmelik tutanağı, mera tahsis haritası ve dava dosyası kapsamını belirtir keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmeli,

çekişmeli taşınmazın mera haritası kapsamında kalması halinde Toprak Tevzi Komisyonu tarafından yapılan mera sınırlandırma tarihine kadar, Kadastro Kanunu’nun 46/1, 14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, teknik bilirkişi ...'ın 16.09.2010 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesiyle 109 ada 77 sayılı parselin üç parçaya bölünmüş olup böyle durumlarda kabulüne karar verilen taşınmaz bölümünün aynı adanın son parsel numarasıyla davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan kısım bir parça ise, aynı ada ve parsel ile kayıt maliki üzerinde bırakılmasına,

şayet tesciline karar verilen taşınmaz ana parseli ikiden fazla parçaya bölünmesine neden oluyorsa, bu taktirde kayıt maliki üzerinde kalan diğer parça için de aynı adanın son parseliyle kayıt maliki adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerektiği halde.