Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/2668 K.2016/2017

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacı vakfın tutunduğu tapu kaydı ile tespite esas alınan vergi kaydının yöntemince uygulanması, tapu kaydı kapsamı dışında kalan bölümler yönünden zilyetlik araştırması yapılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Vakıf vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastrodan önceki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 1982 yılında yapılan kadastro sonucu dava konusu 445 parsel sayılı taşınmaz, vergi kaydı miktar fazlası ve kesin hüküm nedeniyle, 446 parsel ise vergi kaydı miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edilmiş, daha sonra 445 parsel hükmen Hazine adına, 446 parsel ise hükmen davalı ... adına tescil edilmiş, 446 parsel 2000 yılında satış nedeniyle davalı ... adına tescil edilmiştir.

Geri çevirme kararı ile dosyaya getirtilen güncel tapu kaydından; çekişmeli 446 parsel sayılı taşınmazın 2009 yılında dava dışı ... ...'e intikal ettiği anlaşılmaktadır.

Yine çekişmeli 445 parsel sayılı taşınmazın da 2007 yılında dava dışı ...ve müştereklerine intikal etmesinin ardından 2010 yılında davaya konu olmayan 443 ve 444 parsellerle tevhit edilerek 2324 parsel numarasını aldığı, aynı yıl ifraz ve taksim nedeniyle de 2325, 2326, 2327, 2328 ve 2329 parsellere ayrıldığı ve dava dışı şahıslar adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi uyarınca, dava sırasında dava konusunun üçüncü kişiye devri halinde, davacının iki seçimlik hakkı bulunmaktadır. Buna göre davacı, davasını eski malike karşı tazminat davasına dönüştürebileceği gibi, devreden kişiye karşı olan davasından vazgeçerek davaya, yeni maliklere karşı devam edebilir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 31.05.2013 tarih 2012/1853 Esas, 2013/803 Karar sayılı ilamında da, "davada taraflardan birinin müddeabihi başkasına temlik ettiğini öğrenen mahkemenin, bu hali kendiliğinden gözeterek seçimlik hakkına binaen davacıdan talebini sorması ve davacının vereceği cevaba göre" işlem yapılması gerektiği açıklanmaktadır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlar yargılama sırasında üçüncü kişiye devredildiği halde, davacıya seçimlik haklarından hangisini kullanmak istediği sorulmamış; yeni maliklere karşı davaya devam etmek istemesi halinde, çekişmeli taşınmazları devralan kişilerin davaya dahil edilmesi gereği üzerinde durulmamıştır. Mahkemece, açıklanan hususlar göz ardı edilerek davaya, eski maliklere karşı devamla yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

Hal böyle olunca; mahkemece, öncelikle davacı tarafa seçimlik hakları hatırlatılmalı; davaya yeni malike karşı devam edilmesinin istenilmesi halinde taşınmazları devralan kişi yöntemince davaya dahil edilmelidir.

Mahkemece bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacı Vakıf vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,