Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/2734 K.2018/4469

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi... Köyü çalışma alanında bulunan ve ... sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, harita mühendisi ... .... ve fen bilirkişileri ... ... ve ... tarafından düzenlenen 22.05.2015 tarihli krokili raporda (A) harfiyle gösterilen 859,61 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; hükme esas alınan bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü hakkında davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın hangi nedenle tespit harici bırakıldığı sorulup saptanmadığı gibi komşu parsel tutanakları ile dayanağı olan belgeler getirtilerek taşınmaz yönünü ne gösterdiği yönünde değerlendirme yapılmamış, diğer taraftan bir yerin kullanım durumunu ve zilyetliğin süresini en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından da yöntemince yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle ...

Müdürlüğünden çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede ... tespitinin hangi yıl yapıldığı ve taşınmazın hangi nedenle tespit harici bırakıldığı hususları sorulmalı, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların ... tutanak ve dayanakları ile dava tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait ve stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra, mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu,

ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilecek taşınmazlardan olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı,

jeodezi ve fotogrametri mühendisine belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, zilyetlikle iktisaba elverişli olup olmadığının, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

taşınmazın ... paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla hava fotoğraflarına aktarılmalı, ziraat mühendisi bilirkişi vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.