Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/3995 K.2016/3702

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... çalışma alanında bulunan 104 ada 3 parsel sayılı 29.392,72 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, çekişmeli 104 ada 3 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Yargılama sırasında taraflar arasında görüldüğü iddia edilen davalı Belediyenin tutunduğu Elbistan Asliye Hukuk Mahkemesinin 1958/355 Esas, 1960/30 Karar sayılı ilamı yöntemince mahalline uygulanarak kapsamı belirlenmediği gibi, mahkemece yapılan mera araştırması da yetersizdir. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tarafların aynı yöntemle bildirecekleri tanıkları, üç ziraat mühendisinden oluşacak ziraatçi bilirkişi kurulu ve uzman fen bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından; davalı Belediyenin dayanağını oluşturan ilamın hüküm bölümünde geçen sınırların nereleri olduğu, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kullanımın ne zaman başladığı ve ne şekilde sürdürüldüğü, kullanımın kimden kime ne şekilde intikal ettiği, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, komşu 104 ada 31 sayılı mera parseli ile aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı veya meradan yer kazanılıp kazanılmadığı gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dosya içine getirtilecek, çekişmeli taşınmazlara tüm yönlerden komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler usulen giderilmeli, 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliği ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını, arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklar nitelikte,

çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, davalı Belediyenin dayanağını oluşturan ilamda geçen sınırlar işaretlenmiş ve ilamın kapsamını gösterir ve çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösterip açıklayan ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bu şekilde yapılacak araştırma, inceleme ve uygulamalara göre çekişmeli taşınmazın davalı Belediyenin dayanağını oluşturan ilamın kapsamında kalıp kalmadığı kesin olarak belirlenmelidir.

Bundan sonra gerektiğinde ırsi ilişkilerini kanıtlamak yönünden ilgili veraset ilamları ve aile nüfus kayıtları dosya içine getirtilmeli ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve davalı Belediyenin dayanağını oluşturan ilamın, taraf olanlar veya akdi veya ırsi halefleri yönünden kesin hüküm oluşturacağı, taraf olmayan kişiler yönünden ise güçlü delil niteliğinde olabileceği gözetilmeli, davacının murisine ait 1937 tarih ve 184 tahrir nolu vergi kaydı da gözönünde bulundurulmak suretiyle ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.