Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/4084 K.2018/7504

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Talas İlçesi Alaybeyli Köyü çalışma alanında bulunan 104 ada 33 parsel sayılı 26.678,64 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına sulu tarla vasfıyla. 105 ada 1 parsel sayılı 3.771,39 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına sulu tarla vasfıyla.

142 ada 10 parsel sayılı 280,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle... adına bir katlı ev, ahır, samanlık ve arsa vasfıyla. 142 ada 14 parsel sayılı 125,31 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına arsa vasfıyla. 142 ada 15 parsel sayılı 98,36 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına arsa vasfıyla.

142 ada 16 parsel sayılı 213,65 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına bir katlı kargir ev, ahır, samanlık ve arsa vasfıyla tespit edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın ispatı açısından mahallinde keşif yapılması gerektiği, davacı adına kesin süreli keşif giderlerini ödemesi için davetiye tebliğ edildiği ve verilen kesin süreye rağmen keşif giderlerini yatırmadığı, bu nedenle davasını ispatlayamadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Şöyle ki, taraflardan her biri, 3402 sayılı Kanun'un 36. maddesi gereğince, ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenecek avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olup, taraflar söz konusu avans yükümlülüğünü yerine getirmemeleri halinde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacaktır. Bu durumda verilecek karar ise, davanın esasına ilişkin olup, taraflar arasında kesin hüküm oluşturacaktır.

Mahkemece davacı tarafın ikamesini talep ettiği keşif delili için belirlenen avansı kesin süre içerisinde yatırmadığı ve bu nedenle keşif delilinden vazgeçmiş sayıldığı, bunun sonucu olarakta davasını ispatlayamadığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olup, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesinin keşif delili yönünden uygulanabilmesi için, dosyanın keşfe hazır hale gelmesi gerektiği gibi, verilecek keşif ara kararında hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilere verilecek ücretlerle vasıta parasının ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip,

bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgili tarafa makul ve belirli bir süre tanınması, tanınacak bu süre ile keşif günü arasında da bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, arazi başında hazır olmalarının bildirilebilmesi için yine uygun bir sürenin bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, yargılama esnasında vefat eden 105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit maliki ... mirasçılarının davaya dahil edilmesi için davacı tarafa yöntemince süre ve imkan tanınmamış ve bu haliyle dosyada henüz taraf teşkili sağlanmamıştır.

Dosya keşfe hazır hale getirilmeden ve usulüne uygun şekilde taraf teşkili dahi sağlanmadan keşif ara kararı verilmiş olması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de, mahkemece davacının hazır olmadığı 21.05.2015 tarihli celsede keşif ara kararı ile belirlenen keşif giderlerinin davacı tarafça karşılanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilmiş ve buna ilişkin ihtaratlı davetiye davacıya 10.06.2015 gününde tebliğ edilmiş olup, keşif günü olarak 26.06.2015 tarihi belirlenmiştir.

Davetiyenin tebliğ tarihi ve belirlenen keşif günü esas alındığında davacı tarafından keşif avansı süresinde yatırılsa dahi, bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, arazi başında hazır olmalarının temini için makul bir sürenin belirlendiğinden de söz edilemez.

O halde mahkemece, yargılama esnasında vefat eden 105 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit maliki ... mirasçıları yöntemince davaya dahil edildikten ve bu şekilde dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra, davacı tarafa keşif için belirlenecek avansı yatırması için 3402 sayılı Yasa'nın 36. maddesi uyarınca yeniden ve yöntemine uygun şekilde makul bir süre verilmeli, süresi içerisinde ara kararı gereklerinin yerine getirilmesi durumunda mahallinde keşif yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.