Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/5623 K.2019/651

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İli ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 157 parsel sayılı 299,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, hamtoprak vasfıyla, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle Hazine ve ... aleyhine dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalı Hazine aleyhine açılan davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, davalı ... hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazda davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ne var ki, davacı, çekişmeli taşınmazın babasından kendisine intikal ettiğini ve uzun yıllardır taşınmazı kullandığını belirterek eldeki davayı açmış ise de, nüfus kayıtları incelendiğinde davacının babasının 1952 yılında kendisi iki aylıkken öldüğü anlaşılmaktadır.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenilen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarında taşınmazın öncesinde davacının murisi olan babası tarafından ekilip biçildiği ancak yaklaşık 15-20-25 yıldır ekilip biçilmediği belirtilmiş olduğu halde çekişmeli taşınmaz üzerinde davacının ne şekilde ve ne süre ile zilyet olduğuna dair maddi olaylara dayalı somut beyanlar alınmamış olduğu gibi, keşif sonrası dosyaya sunulan ziraat bilirkişisinin raporunda taşınmazın değer hesabının yapılmasıyla yetinilmiş olup, niteliği ve kullanım durumuna ilişkin bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için, davacının murisi olan babasına ait nüfus kayıtları, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak örnekleri ve varsa tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tespitlerinin dayanağını oluşturan kayıtlar, tespitler kesinleşmişse kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenler varsa mahkeme ilamlarının onaylı örnekleri getirtilerek dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra,

mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, davada yararı bulunmayan ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi ve ziraat bilirkişi eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmaz bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, davacının murisine ait olup olmadığı, murise aitse davacıya ne şekilde intikal ettiği, murisin başka mirasçısının bulunup bulunmadığı,

davacının tespit tarihine kadar, taşınmazı ne kadar süreyle, hangi amaçla ve ne şekilde kullandığı hususları, murisi öldüğünde davacının iki aylık olduğu da göz önüne alınarak, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, ziraat bilirkişisine çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliği, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş şekli ve süresi, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususlarını açıklayan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve bitki örtüsü ile çevresindeki taşınmazların toprak yapıları ve bitki örtülerinin mukayese edilmesi suretiyle hazırlanan, bilimsel verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor hazırlattırılmalı,

ayrıca çekişmeli taşınmaz bölümünün değişik yönlerden ve komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş fotoğrafları dosyaya eklenmeli, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.