Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/5906 K.2017/899

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmaz hakkında 3194 sayılı Yasa’nın .... maddesi uyarınca tapu kaydı oluşturulduğu, hamur kuralı uygulanmak suretiyle yapılan imar çalışmalarının belediyece yapılan idari bir karara dayandığı, bu uygulama sonucu oluşan çap kayıtlarının iptali isteğiyle açılan davaların, kayıtların meydana gelmesine esas alınan idari kararın değiştirilmesi ya da ortadan kaldırılması sonucunu doğuracak bir isteği kapsadığı, bu nedenle kadastro mahkemesince işin esası hakkında karar verilmesinin mümkün olmadığı açıklanarak; davanın reddine karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1969 yılında 2613 sayılı Yasa uyarınca yapılan tapulama çalışması sonucunda 321 ada 60 parsel sayılı 19574 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, mera niteliği ile ... Belediyesi adına tespit ve 07.....1969 tarihinde tescil edilmiştir. Davacı ..., ........1974 tarihli dava dilekçesi ile vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil davası açmıştır.

1989 yılında 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa’nın .... maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında 321 ada 141 parsel sayılı 71.731,61 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ... Belediyesi adına tespit edilmiştir. Bu tespit üzerine ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1986/474 Esasına kayıtlı dava dosyası görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmış; karşılık görevsizlik kararı sonrasında Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin ........1999 tarihli kararı ile Kadastro Mahkemesi merci tayin edilmiştir. Kadastro Mahkemesinde yargılama devam ederken bu kez 2005 yılında 3194 sayılı Yasa’nın .... maddesi uyarınca imar uygulaması yapılmış ve 321 ada 60 parsel iken 2981 sayılı Yasa uygulaması sonucu 321 ada 141 parsele dönüşen çekişmeli taşınmaz. 5454 ada ..., 5462 ada ... ve 5637 ada ... parseller olarak tescil edilmiştir.

Dava dilekçesi içeriğine ve dava tarihine göre davacı, imar çalışmaları sonucu oluşan çap kayıtlarının iptali isteğiyle değil, 2613 sayılı Yasa uyarınca yapılan tapulama çalışması sonucu oluşan tapu kaydının iptali istemiyle dava açmış, daha sonraki tarihte, yargılama devam ederken çekişmeli taşınmazda imar uygulaması yapılmıştır.

Mahkemece, yukarıda özetlenen bozma ilamına uyularak; hamur kuralı uygulanmak suretiyle yapılan imar çalışmalarının belediyece yapılan idari bir karara dayandığı, bu uygulama sonucu oluşan çap kayıtlarının iptali isteğiyle açılan davaların, kayıtların meydana gelmesine esas alınan idari kararın değiştirilmesi ya da ortadan kaldırılması sonucunu doğuracak bir isteği kapsadığı, bu nedenle Kadastro Mahkemesince işin esası hakkında karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ....06.2010 tarih 2010/...-283 Esas ve 2010/340 Karar sayılı bozma ilamında da değinildiği gibi imar işlemine bir itiraz olmaksızın, imara yansıyan mülkiyet durumuna itiraz olduğu taktirde imarın dayanağı olan kadastral çapta davacının bir hakkı olması halinde ve kendisine usulüne uygun olarak imar işlemi tebliğ edilmesine rağmen idari yargıda imarın iptali için dava açılmamış ise artık adli yargıda, kadastral çaptaki hakka dayanılarak iptal-tescil davası açılmasına olanak bulunmamaktadır.

Ancak; imara dayanak teşkil eden kadastral parselde davacının imara yansıtılabilecek hakkının bulunmaması halinde ise, doğal olarak kayıtta bir hak bulunmadığından imara yansıtılması da söz konusu olmayacaktır. Buna rağmen böyle bir hakkın varlığı imardan sonra hukuken saptanmış veya imardan önce saptanıp tapuya yansımamış ise bunun imara yansıtılması için idari yargıda imar işleminin iptaline gerek bulunmamaktadır.

Zira bu durumda davacının itirazı imara değil, sadece imarda davalı adına eski kadastro çapına göre belirlenen hakkın kendisine ait olduğuna ilişkindir. Somut olayda da imar uygulamasının yapıldığı tarih itibariyle imara dayanak teşkil eden çekişmeli 321 ada 60 sayılı kadastral parselde davacının imara yansıtılabilecek bir hakkı bulunmayıp dava kadastrodan önceki mülkiyet hakkının saptanması ve bunun sonradan imar suretiyle oluşan tapu kaydına yansıtılması istemine ilişkindir.

Ne var ki, Dairemizin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına uygun olmayan ve Mahkemece uyulmasına karar verilen bozma kararında, maddi hataya dayalı olarak, davacının imar uygulaması sonucu oluşan çap kayıtlarının iptali isteğiyle dava açtığı şeklinde değerlendirme yapılmak suretiyle davanın reddine karar verilmesi gereğine değinilmiştir.

Hal böyle olunca, Mahkemece; davacının, 2613 sayılı Yasa uyarınca yapılan tapulama çalışması sonucu oluşan tapu kaydının iptali istemiyle dava açtığı hususu göz önüne alınarak toplanmış ya da toplanacak, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken maddi hataya dayalı bozma ilamına uyulmasının taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşturmayacağı göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,