Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/6766 K.2016/6323

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 108 ada 3 parsel sayılı 15.602,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve hisse devri nedeniyle 3/13 hissesi ... adına, 1/13'er hissesi ise ... ve arkadaşları adına müştereken tespit edilmiştir. Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, davacılar ... ve ... ise irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmışlardır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davaların reddine, çekişmeli 108 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ..., davacı ... vekili ve davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazın 3/13 hissesinin adına tespit edildiğini, ancak taşınmazın tamamında 70-80 yılı bulan zilyetliğinin bulunduğunu, taşınmazın tamamının adına tespit edilmesi gerektiğini iddia ederek, davacı ..., çekişmeli taşınmazda murisi dolayısı ile hak sahibi olduğunu ve kendi payı oranında adına tespit yapılması gerektiğini iddia ederek, davacı ... ise, çekişmeli taşınmazda murisleri dolayısı ile hak sahibi olduğunu ve ... oğlu ... mirasçıları adına miras payları oranında tespit yapılması gerektiğini iddia ederek dava açmışlardır.

Mahkemece, davacılar ... ve ...'ın mirasçılık ilişkileri ve zilyetliklerinin belirlenemediği, davacı ...'ın taşınmazı kullandığı belirlense de ne kadarlık hissede ne kadar süredir zilyet olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davaların reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli değildir.

Birleşen dosya davacıları ... ve ...; dava dilekçelerinde, çekişmeli taşınmazın murislerinden intikal ettiğini ifade etmelerine rağmen taşınmazın önceki maliki olduğunu söyledikleri murislerinin kim olduğu, adına tespit yapılan kişiler ile aralarında mirasçılık ilişkisi bulunup bulunmadığı, murislerinin tespit maliklerine göre üçüncü kişi ya da müşterek murisin mirasçıları konumunda olup olmadıkları hususlarında davacılardan izahat alınmamış, böylelikle davacıların iddiaları muğlak bırakılarak uyuşmazlığın esası somutlaştırılmamıştır.

Öte yandan taraflara delillerini gösterme hakkı tanınmadan, yapılan keşifte beyanına başvurulan bir mahalli bilirkişi, bir tespit bilirkişi, bir davacı tanığı ve bir davalı tanığının yetersiz ve aydınlatıcı olmayan beyanlarına dayalı olarak karar verilmiştir. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

O halde; öncelikle, davacılar ... ve ...'a dava dilekçelerini açıklamaları için süre verilmeli, davacılar miras yoluyla gelen hakka dayanıyor iseler, taşınmazın önceki maliki olduğunu söyledikleri murisleri ve tespit malikleri ile olan ilişkilerini belirlemek bakımından verasete esas nüfus kayıtları temin edilerek irs ilişkileri ortaya konulmalı, irsi ilişki kurulduğu taktirde taraflara somutlaştırılan iddialarını ispat için tüm delillerini göstermeleri bakımından kesin süre tanınıp delillerini hasretmeleri sağlanmalı ve dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları huzuru ile keşif icra edilmeli, çekişmeli taşınmazın belgesiz tespit gördüğü gözetilerek mahalli bilirkişi ve taraf tanıklardan taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde ve ne sıfatla kullanıldığı, davacı ...'ın iddia ettiği gibi tek başına 70-80 yıl kullanımının bulunup bulunmadığı,

bu süre zarfında zilyetliğine tespit malikleri veya mirasçıları tarafından bir müdahalenin bulunup bulunmadığı yani zilyetliğinin malik sıfatıyla kesintisiz devam edip etmediği zilyetler arasında mirasçılık ilişkisi bulunup bulunmadığı davacılar ... ve ...'ın miras yoluyla gelen haklarının bulunup bulunmadığı,

var ise kimden dolayı bu hakka sahip oldukları, haklarının tespiti halinde ise 70-80 yıldır ...'ın kullanımına hangi nedenle müsade ettiklerinin belirlenmesine davacılar ve davacıların murisleri ile tespit malikleri arasında irs ilişkisi bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde bütün tespit bilirkişileri dinlenerek, beyanların çelişmesi halinde ise yüzleştirme yapılarak çelişkiler giderilmeye çalışılmalı bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.