Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/6788 K.2019/1629

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ....

Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada 28 parsel sayılı 654.956,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadim mera olduğu gerekçesiyle kamu orta malı mera olarak sınırlandırılmış, aynı çalışma alanında bulunan 102 ada 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 30 ve 31 parsel sayılı sırasıyla 20.196.81, 31.214.31, 43.266.13, 30.979.29, 10.016.13, 32.813.41, 18.509.07, 10.843.92, 12.801.27, 18.741.48, 14.967.48, 12.855.30, 13.182.09, 6.265.58, 12.999.98 ve 2.245.39 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ayrı ayrı davalılar adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine temsilcisi, 4753 sayılı Yasa uyarınca oluşturulan tapu kayıtlarına dayanarak 102 ada 28 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tapuya tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında davacı Hazinenin dayandığı tapu kayıtlarının kapsamında kaldıkları gerekçesiyle 102 ada 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazlar da re'sen davalı hale getirilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda dava konusu 102 ada 28 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın hukuki yarar yokluğundan reddi ile bu taşınmazın tespit gibi mera olarak sınırlandırılmasına, dava konusu 102 ada 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 30 ve 31 parsel sayılı taşınmazlar hakkında ise yöntemince açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yerolmadığına ve tespit tutanaklarının Tapu Müdürlüğü’ne iadesine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, davacı Hazine, kadastro çalışmaları sırasında mera vasfıyla sınırlandırılan çekişmeli 102 ada 28 parsel sayılı taşınmaz hakkında tapu kaydına dayanarak dava açmış ve bu taşınmazın özel mülk olarak Hazine adına tapuya tescilini talep etmiştir.

Davacı Hâzinenin dayandığı ve dosya arasına getirtilen tapu kayıtlarının incelenmesinden, tarla vasfıyla özel mülkiyet olarak Hazine adına kayıtlı oldukları anlaşılmaktadır. Tapu kaydı mülkiyet belgesi olup, meralar ise özel mülkiyete konu yerlerden değildir. Bu nedenle, davacı Hazinenin çekişmeli 102 ada 28 parsel sayılı taşınmazın mera olmayıp, özel mülk olarak Hazine adına tapuya tescilini talep etmekte hukuki yararının bulunduğu açıktır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle, davacı Hâzinenin tutunduğu tapu kayıtlarının oluşumlarına esas belirtmelik tutanakları ile belirtmelikte sözü edilen kayıt, belge ve ilamlar getirtilip dosya arasına konulmalı, söz konusu tapu kayıtlarının revizyon durumları araştırılarak revizyon gördükleri parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanakları temin edilmeli, dosyaya sunulan mera tahsis kararının varsa haritası getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu,

tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile uzman fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, davacı Hazinenin dayandığı tapu kayıtları ve haritaları ile mera tahsis haritası yöntemince mahalline uygulanıp, kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına (krokisine) göre belirlenmeli, tapu kayıtlarının ve mera tahsis kararı haritasının zemine uygun olmaması veya uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde ise kayıtların sınırlarına itibar edilmeli, bu amaçla dayanak tapu kayıtları ile mera tahsis kararı ihdaslarından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup, kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde gösterilmeli,

yerel bilirkişilerin zeminde gösterdiği hudutlar teknik bilirkişiye harita üzerinde işaretlettirilmeli, yerel bilirkişilerce gösterilemeyen sınırlarının tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, tapu kayıtlarının revizyon gördükleri parseller varsa bunlardan hükmen kesinleşenlerin dava dosyalarındaki kayıt uygulamaları göz önünde bulundurulmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması hususundaki beyanları komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişilerinin beyanlarına başvurulmalı, fen bilirkişisinden toprak tevzi haritası,

mera tahsis haritası ile kadastro paftasının ölçeklerini eşitleyip çakıştırmak suretiyle tapu kayıtlarının ve mera tahsis kararının kapsadıkları alanları gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlemesi istenilmeli, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü ve mera vasfı taşıyıp taşımadığı hususlarında bilimsel verilere dayalı, taşınmazın yakın plan fotoğraflarıyla desteklenmiş rapor aldırılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.