Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/6889 K.2019/1172

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 213 ada 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223 ve 224 parsel sayılı, sırasıyla 4400, 3300, 4900, 4066, 4000, 4400, 3866, 4000, 15966, 16966, 16200, 7900 ve 8166 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Toprak Tevzi Komisyon parseline ait tapu kaydı olduğu belirtilerek, davalı Hazine adına tespit ve hükmen tescil edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazların davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik, davalı Hazine vekili tarafından esasa yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46/1. maddesinde yazılı iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmazlar, 4753 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan tapu kayıtlarına dayalı olarak Hazine adına tespit edilmiş olup, bu şekilde oluşan tapu kayıtlarının kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde, zilyetleri adına tescile karar verileceği 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu durumda anılan Yasa uyarınca, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir. Ne var ki, mahkemece, bu hususta yeterli araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Davalı Hazinenin dayandığı ve tespite esas tapu kayıtlarının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası, tablendikatif cetveli ve komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları getirtilmemiş ve tapu kayıtları keşifte yöntemince uygulanarak kapsamları belirlenmemiştir.

Ayrıca çekişmeli taşınmazlar tespit dayanağı tapu kayıtlarının kapsamında kalmakta ise, toprak tevzi çalışmaları sırasında hangi nedenlerle Hazine adına tapu oluşturulduğu üzerinde durulmadığı gibi, davacı yararına edinme koşullarının oluşup oluşmadığı da kesin olarak belirlenmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmazların tespitine esas alınan tapu kayıtlarının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası, komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları ile Hazine tapusunun tesis tarihi olan 1970 yılından geriye doğru en eski tarihli ve kadastro tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi,

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve ziraat mühendisi bilirkişisi katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak keşifte, tespit dayanağı tapu kayıtları, yerel bilirkişi yardımı ve fen bilirkişi eli ile uygulanmalı, fen bilirkişisinden tapu kayıtlarının haritası ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek ve zemine çakıştırılarak uygulanması suretiyle tapu kayıtlarının kapsamını gösterir krokili rapor alınmalı, tapu kayıtlarının haritasının fenni sıhhate uygun olmaması halinde ise sınırları itibariyle uygulanarak,

tek tek kapsamı krokide gösterilmeli, belirtmelik tutanağında uygulanan kayıtlar varsa bu kayıtlarda zemine uygulanarak aynı yöntemle kapsamları belirlenmeli; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri kullanıldığı, kamu orta malı niteliğinde mera, yaylak gibi yerlerden olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, keşifte alınan beyanlar komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmeli;

ziraat bilirkişisinden taşınmazların önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını, varsa üzerindeki bitki örtüsünü, cinsini ve yaşlarını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, dava konusu taşınmazların hava fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli ve taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu ve arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor alınmalıdır.

Belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda taşınmazların Hazineye ait tapu kayıtlarının kapsamında kaldığının anlaşılması halinde, davacı taraf yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 46/1. maddelerinde öngörülen edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği; taşınmazların tamamının ya da bir bölümünün tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde ise, davacı yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalıdır.

Ayrıca dava konusu taşınmazlardan 221 parsel sayılı taşınmazla ilgili kadastro mahkemesinde görülen dava sonucunda, 1950 yılından evvel taşınmazın hali arazi vasfında olduğu, daha sonra davacı ... tarafından sürüldüğü, ancak tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetlik süresinin 20 yıla ulaşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş olup, buradaki beyanlar da göz önüne alınmalı ve Fen bilirkişisinin 16.12.2013 tarihli krokili raporunda dava konusu yer olarak 221 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün işaretlenmiş olduğu da dikkate alınarak,

davacının davasının bu parselin tamamına mı, yoksa bir kısmına mı ilişkin olduğuna yönelik beyanı alınıp, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.