Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7388 K.2017/5897

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında temyize konu ... Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 93 parsel sayılı 1.324.903,38 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı çayır vasfıyla sınırlandırılmış, ... Köyü çalışma alanında bulunan 115 ada 82 parsel sayılı 248.138,93 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Yargılama sırasında ... ve ....ı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, temyize konu 101 ada 93 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 81.171.464 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tespitinin iptali ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla ve paylı olarak ... ve arkadaşları adına, (O) harfi ile gösterilen 8.701.52 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla...

Yeni adına, (Y) harfi ile gösterilen 4.192,505 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla ... adına, (Z) harfi ile gösterilen 31.976,50 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla ... adına, çekişmeli 115 ada 82 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 46.403,046 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla paylı olarak ... ve arkadaşları adına, (C) harfi ile gösterilen 31.811,05 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla ... adına,

(G) harfi ile gösterilen 46.604.905 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla payları oranında ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına, (F) harfi ile gösterilen 24.318.54 metrekarelik ve (P) harfi ile gösterilen 31.546.995 metrekarelik kısmın ifrazı ile son parsel numarası verilerek çayır vasfıyla ... adına, kalan kısımların tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, kadastro tespit tarihine kadar davacılar ve katılanlar yararına taşınmazın temyize konu bölümleri üzerinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde düzenlenen zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Hükme dayanak yapılan ziraatçı bilirkişi raporları, fen bilirkişi raporunda harflendirilerek gösterilen her bir bölüme atıf yapılmak suretiyle, ayrı ayrı ne kadar süredir ne şekilde kullanıldıklarının açıklanması ve denetime olanak sağlanması bakımından taşınmazlara ait farklı yönlerden çekilmiş fotoğrafların da rapor ekinde yer alması gerektiğinin düşünülmemiş olması nedeniyle yetersizdir.

Ayrıca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

Hal böyle olunca; öncelikle, kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, fen bilirkişinden keşfi takibe elverişli, her bir davacı ve katılanın talepte bulunduğu bölümü ayrı ayrı harflerle gösterir krokili, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan ise fen bilirkişisi raporundaki her bir bölüme atıf yapılmak suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin geçmişteki ve şimdiki nitelikleri, üzerilerindeki bitki örtüsü,

ne kadar süredir ne şekilde kullanıldıkları, taşınmazların toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli raporlar, yerel bilirkişi ve tanıklardan ise, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacı ve katılanlar yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

yukarıda sözü edilen stereoskopik hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik yöntemle incelemesi yaptırılmalı; çekişme konusu taşınmaz bölümleri hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hususunda bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı;

keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.