Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8400 K.2019/3304

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 566 ada 36, 37, 38, 39, 40, 41 ve 42 parsel sayılı sırasıyla 796.97, 804.65, 721.56, 754.76, 682.71, 781,26 ve 728,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle. 566 ada 36 parsel sayılı taşınmaz ... adına. 566 ada 37 parsel sayılı taşınmaz ... adına. 566 ada 38 parsel sayılı taşınmaz ... adına.

566 ada 39 parsel sayılı taşınmaz ... adına, 566 ada 40 parsel sayılı taşınmaz ... adına. 566 ada 41 parsel sayılı taşınmaz ... adına. 566 ada 42 parsel sayılı taşınmaz ise ... adına tespit edilmiş iken, itiraz üzerine komisyon kararıyla çekişmeli taşınmazların tamamının Hazine adına tespit ve tesciline karar verilmiştir.

Davacı ... ve arkadaşları, vergi kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 566 ada 36 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 37 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 38 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 39 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 40 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 41 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına, 42 parsel sayılı taşınmazın ise davacı ... adına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 566 ada 36, 37, 38, 40 ve 41 parsel sayılı taşınmazların davalı Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile, 36 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına. 37 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına. 38 parsel sayılı taşınmazın davacı ... adına. 40 parsel sayılı taşınmazın ... adına.

41 parsel sayılı taşınmazın ise davacı ... adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacılar vekilinin, çekişmeli 566 ada 39 ve 42 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik katılma yoluyla temyiz itirazlarının incelemesinde. Davacılar vekili, kendisine 11.12.2015 tarihinde tebliğ edilen davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesine karşı, 23.12.2015 tarihli temyize cevap dilekçesi ile katılma yoluyla temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin tebliğ edildiği tarih ile davacılar vekilinin katılma yoluyla temyiz talebinde bulunduğu tarih arasında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 433/2. maddesinde öngörülen 10 günlük katılma yoluyla temyiz süresi geçmiş olduğundan 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 432/4. maddesi gereğince davacılar vekilinin temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE,

2- Davalı Hazine vekilinin, çekişmeli 566 ada 36, 37, 38, 40 ve 41 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi belirlemenin en iyi yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, taşınmazların imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyasına ne zaman başlandığı ve tamamlandığı hususları yeterince araştırılmamış, hükme esas alınan tek kişilik ziraatçi bilirkişi raporunda; taşınmazların imar-ihyasının 30-40 yıl öncesinde tamamlandığı,

dava tarihine kadar da tarımsal amaçlı olarak kullanıldığı ve taşınmazların kıraç kültür arazisi vasfında oldukları belirtilmiş olmasına rağmen, bu hususta yapılan değerlendirme bilimsel verilere dayandırılmamış, yerel bilirkişi ve tanıkların yetersiz ve soyut beyanlarına itibar edilmiş, taşınmazlar üzerinde davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; mahkemece, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, dava konusu taşınmazlara ilişkin tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların kime ait olduğu, öncesinde kim tarafından kullanıldıkları, kimden kime ne şekilde intikal ettikleri, öncesinin ne olduğu,

taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve öncesinde tarım arazisi olarak kullanılıp kullanılmadıkları hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazların imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyasına ne zaman başlandığını ve tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle mukayeseli olarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

taşınmazların değişik yönlerden fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların sınırlarını, önceki ve şimdiki niteliklerini, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri, edilmiş iseler ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını, imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı;

teknik bilirkişiden, keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmazları komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.