Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8500 K.2019/3051

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... İlçesi Irmak Köyü çalışma alanında bulunan ve 1984 tarihinde kesinleşen kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, 27.05.2013 tarihinde dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın TMK’nın 713/6. maddesi uyarınca Hazine adına tescili isteminde bulunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 01.06.2013 tarihli krokili raporda (A) harfi ile gösterilen 13.127,42 metrekarelik yerin son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının dava konusu taşınmazdaki malik sıfatıyla zilyetliğinin 20 yıldan fazla sürdüğü, bu suretle zilyetlik yoluyla iktisap şartlarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz taşlık niteliğiyle tespit dışı bırakılmış olup, böyle bir yerin imar-ihyasının ne zaman tamamlandığının ve tarımsal amaçlı zilyetliğin ne zaman başladığının belirlenmesi gerektiğinden bunun çözümünde başvurulacak en iyi yöntem hava foroğraflarıdır. Mahkemece, hava fotoğraflarından yararlanılmış, ancak bu hava fotoğraflarının incelenmesi konunun uzmanı olmayan jeolog bilirkişisi eliyle yaptırıldığından, bu incelemenin yöntemine uygun olduğundan söz edilemez.

Öte yandan taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde komşu parsellerin tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamış ve komşu parsellerin taşınmaz üzerindeki zilyetliğin süresi ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmaza komşu 252, 253, 254 ve 257 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları (tapu kaydı,vergi kaydı, mahkeme ilamı vs.) getirtilmeli, dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 2013 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları, tarihleri ayrı ayrı ve açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra,

mahallinde fen bilirkişisi, ziraat bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi ile üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, imar-ihyaya ne zaman başlanıp ne zaman tamamlandığı, ilk kez hangi tarihte tarımsal amaçla kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanılageldiği hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; fen bilirkişiden, keşfi izlemeye elverişli harita ve rapor düzenlemesi istenmeli; ziraatçi bilirkişiden, çekişmeli taşınmazın öncesinin ve hali hazır durumunun ne olduğu,

toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliği hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor düzenlemesi, çekişmeli taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmesi istenmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihlerdeki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, taşınmazların kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı;

keşifte dinlenen tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri, komşu parsel tutanak ve dayanakları ile bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.