Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8599 K.2019/3098

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İli Çerkeş İlçesi Kuzdere Köyü çalışma alanında bulunan 114 ada 66 parsel sayılı 35.600,10 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ham toprak vasfıyla ileride ekonomik yarar sağlaması mümkün olan, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka dayanarak, taşınmazın bir bölümünün tapu kaydının iptali ve ortak miras bırakanın tüm mirasçıları adına tescili istemiyle Hazineye karşı dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile muris... mirasçıları adına veraset ilamında belirtilen miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ..., dava konusu 114 ada 66 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının, babası...’ın kullanımındayken ölümüyle mirasçılarına intikal ettiği ve mirasçılar tarafından kullanımına devam edildiği iddiasıyla, keşifte gösterilecek kısmın tapu kaydının iptali ile... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, dava konusu taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile muris...'ın mirasçıları adına veraset ilamında belirtilen payları oranında tesciline karar verilmişse de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Muris...'ın ölüm tarihi 1986 yılı olup, terekesi iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabidir.

4721 sayılı Medeni Kanun’un 640. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında "Birden çok mirasçı bulunması halinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliği halinde sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler." denmiştir.

Görüleceği üzere iştirak (elbirliği) halinde mülkiyet durumunda, bir miras ortaklığı oluşur ve oluşan bu ortaklığın tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti yoktur. Dolayısıyla, elbirliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi bulunan bir taşınmaza ilişkin tüm tasarruf işlemlerinin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 702. maddesi uyarınca, tüm mirasçılar tarafından birlikte yapılması zorunlu olup, tasarrufi işlem niteliğindeki davanın da tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması gerekir.

Bir mirasçının, özellikle acele hallerde miras ortaklığının menfaatini korumak için, bütün mirasçılar adına tek başına dava açması mümkün ise de, bu şekilde açılan bir davanın tüm mirasçıların katılımı sağlanmadan yürütülmesi mümkün değildir. Bu halde, diğer mirasçıların da davaya katılmalarının sağlanması ya da muvafakatlerinin alınması veya terekeye temsilci tayin ettirilmesi gerekir.

Somut olayda ise, davacı, miras yoluyla gelen hakka dayanarak tapu kaydının iptali ile dava konusu taşınmazın murisin tüm mirasçıları adına tescili istemiyle asliye hukuk mahkemesinde tek başına dava açmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece, davacıya davada yer almayan mirasçıların davaya katılımlarını ya da muvafakatlerini sağlamaları veya terekeye temsilci atanması için dava açmak üzere süre ve imkan tanınmalı, bu suretle aktif dava ehliyetinin sağlanması halinde işin esasına girilip, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.