Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8853 K.2019/7086

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 1 parsel sayılı 500.872,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve kimsenin mülkiyet iddiasında bulunmadığı belirtilerek, ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılardan ..., ..., ..., ... ve ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; ..., ... ve ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; ... ve ... ise tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın farklı bölümleri hakkında ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davaların kabulüne, çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 24.10.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (C1) harfi ile gösterilen 18.121,36 metrekare ve (C2) harfi ile gösterilen 9.100,476 metrekarelik bölümlerinin davacı ... adına. (D) harfi ile gösterilen 3.362,552 metrekarelik bölümünün davacı ... adına.

(V) harfi ile gösterilen 6.336,78 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/15-8 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında... mirasçıları adına. (G) harfi ile gösterilen 2.071,642 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/92-93 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına.

(A) harfi ile gösterilen 6.135,417 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/16-9 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına. (B) harfi ile gösterilen 9.328,381 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/44-37 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına.

(T) harfi ile gösterilen 2.029,62 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2015/34-26 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına. (F) harfi ile gösterilen 3.914,220 metrekarelik bölümünün 1/2’şer payla ... ve ... adlarına. (H) harfi ile gösterilen 1.070,537 metrekarelik bölümünün davacı ... adına.

(E) harfi ile gösterilen 4.469,668 metrekarelik bölümünün Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2009/191-196 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına.

(Y) harfi ile gösterilen 6.132,43 metrekare ve (Z) harfi ile gösterilen 3.149,39 metrekarelik bölümlerinin ise Koyulhisar Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2007/207-194 Esas-Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında ... mirasçıları adına tarla vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline, çekişmeli taşınmazın kalan bölümünün tespit maliki davalı Hazine üzerinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, teknik bilirkişi raporunda (A), (B), (C1), (C2), (D), (E), (F), (G), (H), (T), (V), (Y) ve (Z) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacılardan ... ve ...’ın dayandıkları 13.01.1976 tarih, 2 ve 3 sıra nolu tapu kayıtları tescil ilamı ile oluştuğu halde tescil ilamı ve krokileri keşifte uygulanmamış; taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilmemiş; birbiriyle çelişen ve çelişkinin giderilmediği tek kişilik ziraat bilirkişisi raporları ile yetinilmiş; taşınmaz bölümlerinin öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları belirlenmediği gibi, yerel bilirkişi ve tanıkların soyut nitelikteki beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Öte yandan davacılardan ..., teknik bilirkişi raporunda (F) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün kendisi ve kardeşi ... adına tescilini talep ettiği halde, davacının talebinin neye ilişkin olduğu sorulmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, davacı ...’a çekişmeli taşınmaz bölümünün kendisi ve kardeşi ... adına hangi nedenle tescilini talep ettiği hususu sorulmalı, bu şekilde iddiası netleştirilmeli; dava konusu taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra;

taşınmaz bölümleri başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik uzman ziraatçi bilirkişi heyeti, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde keşif yapılmalı;

yapılacak keşifte öncelikle davacılardan ... ve ...’ın dayandıkları tapu kayıtları ve haritaları uygulanıp kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tescil krokilerinin uygulama kabiliyetlerinin bulunmaması durumunda ise, tapu kayıtlarının hudutlarının mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, uygulama sonucunda çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde, yöntemince zilyetlik araştırması yapılmalı; çekişmeli taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, taşınmaz bölümlerinin imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümlerinin toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir, önceki zirai bilirkişi raporlarını da irdeleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisinden hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmaz bölümlerinde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmaz bölümlerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.