Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9303 K.2017/1047

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ...

Köyü çalışma alanında bulunan 102 ada ..., 104 ada ... ve ..., 107 ada ... ve 46, 108 ada ..., ..., 53 ve 66, 110 ada 29 ve 41, 116 ada ... ve ..., 118 ada ... parsel sayılı ....643.45, ....362.81, ....896.30, ....107.52, ....841.93, ....936.71, ....051...., ....958.85, ....534...., ....114.28, ....085...., ....142.97, ....209.37 ve ....488,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar 4753 sayılı Yasa ile oluşan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiş.

104 ada ... ve ..., 107 ada ..., 113 ada ..., 116 ada ... parsel sayılı ....954.39, 68.200.31, 53.237...., 688.926.93 ve 171.396,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ise mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. Davacılar Vahdettin ve ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Yargılama sırasında ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 102 ada ..., 104 ada ..., 107 ada 46, 108 ada ... ve 53, 110 ada 29, 116 ada ... parsel sayılı taşınmazların ... ... adına, çekişmeli 104 ada ... ve ..., 107 ada ..., 108 ada ... ve 66, 110 ada 41, 113 ada ..., 116 ada ... ve ..., 118 ada ... parsel sayılı taşınmazların ... adına, çekişmeli 104 ada ... ve 107 ada ... parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre çekişmeli 104 ada ... ve 107 ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, 3402 sayılı Yasa'nın .../B maddesi gereğince mera vasfındaki taşınmazın sınırlandırılarak özel siciline kaydına dair hüküm kurulması gerekirken tespit gibi tapuya tesciline karar verilmesi isabetsiz ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının ... numaralı bendinin .... paragrafındaki "tapuya tespit gibi tesciline" ifadesinin cümleden çıkartılarak yerine, “104 ada ... ve 107 ada ... parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmesine” ifadesinin eklenmesine, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

...- Davacı ... 03.09.2014 tarihli keşif sırasında 116 ada ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davasından feragat ettiğini bildirmiştir. HMK'nın 308, 309 ve 311. maddelerine göre kabul ve feragat, davayı sona erdiren taraf işlemlerinden olup, kesin hükmün sonuçlarını doğurmaktadır. Hal böyle olunca; mahkemece davanın feragat nedeni ile reddine, çekişmeli 116 ada ... parsel sayılı taşınmazın tespit gibi mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmesine karar verilmesi gerekirken, davacının murisi ... adına tesciline karar verilmesi isabetsiz olup temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile 116 ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik hükmün BOZULMASINA,

...- Çekişmeli 102 ada ..., 104 ada ..., ..., ..., 107 ada ..., 46, 108 ada ..., ..., 53, 66, 110 ada 29, 41, 113 ada ..., 116 ada ..., ... ve 118 ada ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, temyiz konusu parsellerin mera vasfında olmadığı ve zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de inceleme, araştırma ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli 113 ada ... parsel sayılı taşınmazın edinme sebebine göre toprak tevzi çalışmaları sırasında toprak tevzinin 292 parsel numarası ile mera olarak haritaya bağlandığı anlaşılmaktadır. Diğer parsellere ise toprak tevzi çalışmaları sonunda 4753 sayılı Kanun'a göre 1966 yılında Hazine adına tapu kayıtları uygulanmıştır.

Mahkemece belirtmelik tutanakları ve belirtmelik haritaları, dağıtım cetvelleri getirtilmemiş, kadastro paftası ile toprak tevzi haritaları çakıştırılmamış, dayanak kayıtların kapsamları tayin edilmemiştir. Davacı ve müdahilin murislerinin taşınmazlardaki zilyetliğinin süresi ve taşınmazların vasfı da tam olarak anlaşılamamaktadır. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

Doğru sonuca varılabilmesi için önce temyiz konusu parsellere kadastro tespiti sırasında uygulanan Hazine tapuları, kayıtların dayanağını oluşturan belirtmelik tutanakları ve belirtmelik haritaları, dağıtım cetvelleri, belirtmelik tutanaklarında uygulanan kayıt varsa kayıtlarda tesisinden itibaren getirtilmeli, taşınmazlara komşu tüm parsellerin kadastro tespit tutanakları ve uygulanan kayıtlar, toprak tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihten öncesine ve çalışmaların yapıldığı yıllara ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan istenilmeli,

eski tarihli memleket haritaları ve uydu fotoğrafları da getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, komşu köylerden seçilecek taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, hayatta olmaları halinde belirtmelikte imzaları bulunan bilirkişiler, ... kişilik, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve ayrıca jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte her bir taşınmaz başında Hazine tapuları tek tek yerel bilirkişi yardımı fen bilirkişi eli ile uygulanmalı, fen bilirkişisinden tapu kaydı haritası ile kadastro paftası haritası ölçekleri eşitlenerek ve zemine çakıştırılarak uygulanmasını ve buna göre tapu kayıtlarının kapsamlarını gösterir krokili rapor alınmalı, tapu kaydının haritasının fenni sıhhatte uygun olmaması halinde sınırları itibariyle uygulanarak,

tek tek kapsamları kroki de gösterilmeli, belirtmelik tutanağında uygulanan kayıtlar varsa bu kayıtlarda zemine uygulanarak aynı yöntemle kapsamları belirlenmeli, yerel bilirkişi, tanıklar ve tespit bilirkişilerinden taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri kullanıldığı,

kamu orta malı niteliğinde mera, yaylak gibi yerlerden olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, keşifte alınan beyanlar komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmeli, teknik bilirkişi heyetine toprak tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihlerde ve öncesinde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazlar hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, toprak yapısı, bitki örtüsü, komşu parsellerle mukayesesi, komşu mera taşınmazları ile arasında doğal ya da yapay kadim bir sınırın bulunup bulunmadığı,

mera taşınmazları ile aynı özellikleri taşıyıp taşımadığı ve taşınmazların mera vasfında olup olmadığı hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazların değişik yönlerden fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli, belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda taşınmazların Hazine'ye ait tapu kayıtları kapsamında kalmaları halinde tapu kayıtlarının tesisinden geriye ... yıllık zilyetlik süresinin davacı yararına gerçekleşip gerçekleşmediği,

tapu kayıtları kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümlerinin bulunması halinde davacı yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak değerlendirilmeli, davacı, müdahil ve murisleri ile diğer mirasçılar adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yolu ile edinilen taşınmaz miktarı yönünden de araştırma yapılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.