Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9347 K.2020/4916

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ....

Köyü çalışma alınında bulunan eski 34 parsel sayılı ( Kadastro 22/A çalışmaları sonucu 103 ada 9 parsel sayılı 897.74 metrekare olmuştur) 1.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 16/32 payı ..., 16/32 payı ... ve arkadaşları adına tespit edildikten sonra, kadastro komisyonunca davalı ...’in itirazı kabul edilerek, çekişmeli taşınmazın 1/2 payının ... adına, 1/2 payının ise ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

İtirazı Kadastro Komisyonunda red edilen davacı ... ve arkadaşları, tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın hisseleri oranında adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın tapu kaydındaki pay oranları ile geçerli olmak üzere davacılar ... ..., ... ... ve ... (... oğlu) yasal mirasçıları adlarına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm, dahili davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın davacıların dayandıkları tapu kaydı kapsamında kaldığı, çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğin davacı tarafta bulunduğu ve davalı tarafın dayandığı dava konusu taşınmaza revizyon gören tapu kaydının taşınmaza uymadığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz, tapu kaydına dayalı olarak davalı taraf adına tespit edilmiş olup, Mahkemece yapılan kayıt uygulaması usulüne uygun bulunmamaktadır.

Dava konusu taşınmaza revizyon gören tapu kaydı ile davacıların dayandıkları tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte getirtilmemiş, tapu kayıtlarının haritasının bulunup bulunmadığı ve kadastro sırasında başka taşınmazlara revizyon görüp görmedikleri araştırılmamış, yine taşınmazı kenardan çevreleyen komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip keşifte, çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak gösterdikleri üzerinde durulmamış, tapuda okunan sınırların bu yolla denetlenmesi gerektiği göz ardı edilmiş ve dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri kayıtlarla denetlenmemiştir.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmaza revizyon gören davalı tarafın dayandığı tapu kaydı ile davacı tarafın dayandığı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri, varsa kroki ve haritası ile birlikte mahalli Tapu Müdürlüğü ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından ayrı ayrı sorulup getirtilmeli; tapu kaydı ile tedavüllerinin kadastro sırasında revizyon görüp görmediği mercilerinden sorularak varsa revizyon gördüğü taşınmazlara ait kesinleşme durumunu gösterir şekilde onaylı kadastro tutanak örnekleri ve tutanakları kesinleşmiş ise tapu kayıtları istenmeli;

yine taşınmazı çevreleyen komşu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa dayanağını oluşturan kayıtlar ve kadastro sonucu oluşturulan tapu kayıtları getirtilmeli; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında öncelikle teknik bilirkişi eliyle taşınmaza revizyon gören davalı tarafın dayandığı tapu kaydı ile davacı tarafın dayandığı tapu kaydı varsa krokisi/haritası zemine uygulanarak kaydın kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre belirlenmeli;

tapu kaydının krokisinin/haritasının bulunmaması veya uygulanamaması durumunda, tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli; bilirkişilerin gösteremediği sınırlar için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı; komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazın yönünü ne okuduğu belirlenmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenerek, tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadıkları, taşınmazın taraflardan hangisinin dayandığı kaydın kapsamında kaldığı tespit edilmeli;

kayıtların örtüşmesi halinde doğru temele dayalı önceki tarihli kayda değer verileceği düşünülmeli; dava konusu taşınmazın söz konusu tapu kayıtlarının kapsamları dışında kaldığı saptandığı takdirde zilyetlik araştırması yapılarak, tespit gününde zilyetleri yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmünde öngörülen kısıtlamalar da dikkate alınmak suretiyle, taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, bu kapsamda yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinde kime ait olduğu, kimden kime kaldığı,

kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; teknik bilirkişiden, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırları ve uygulanan tapu kayıtlarının kapsadığı alanı gösterir, keşfi takibe ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı; bundan sonra taşınmazda 1/2 pay sahibi olan davalı ... ’in davayı kabul ettiği de dikkate alınmak suretiyle, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.