Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9814 K.2019/4092

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Davalının bildirdiği ve mahkemece belirlenmiş bulunan yerel bilirkişiler yanında davacılara da tanık ve delillerini bildirmek için süre ve imkan tanınarak, bildirildiği takdirde delillerinin toplanması, ondan sonra mahallinde yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları huzuruyla keşif yapılması, keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, müşterek kullanımın hangi nedene dayandığı hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması,

alınan beyanlar arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde, çelişkinin giderilmesine çalışılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacıların davalı ...’e karşı olan davalarının kabulüne, davalılar ... ve ...'a karşı olan davalarının husumet yokluğundan reddine, çekişmeli 107 ada 129 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaliyle, 6/12 payın ..., 2/12’şer payın ..., ... ve ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davalı ...'in dava konusu taşınmazdaki hissesini 1991 yılında senetle satarak taşınmazı davacılara teslim edip zilyetliğini devrettiği, 4/12 hissenin davacılar tarafından kullanıldığı, davacıların davalı taşınmazı satın aldıktan sonra zilyet olduğu ve dava konusu taşınmaz üzerinde zilyetlikle kazanma koşullarının davacılar lehine gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle, davacıların davalı ...'e yönelik davalarının kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki, bozma ilamına uyulduğu halde, gerekleri yerine getirilmemiş, tarafların hazır bulunmadığı duruşmada tanık ve delil bildirmek üzere süre verilmesi yönünde ara karar kurulmuş ve uyuşmazlığı aydınlatmak için gerekli deliller toplanmadan, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; mahkemece öncelikle davacı tarafa (duruşmada hazır bulunmamaları halinde kendilerine tebligat çıkartılarak), tanık ve delillerini bildirmeleri için süre verilmeli, bundan sonra mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve fen bilirşisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklar usulüne uygun şekilde çıkartılacak tebligat ile keşif mahalline çağrılmak suretiyle kendilerinden, çekişmeli taşınmazın evveliyatının kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı,

taşınmazdaki müşterek kullanımın hangi nedene dayandığı, kimin neye dayanarak hangi payla taşınmazda zilyet olduğu davalı ...'in ve davacıların zilyetliği olup olmadığı, dava dışı ... adına tespit edilen payın, davalı ...'den satın alındığı iddia edilen payı da içerip içermediği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; beyanlar arasında çelişki doğduğu takdirde gerekirse yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkinin giderilmesine çalışılmalı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.