Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/982 K.2016/2197

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 493 ada 2, 3 ve 4 parsel sayılı 15.041,04, 6.026,39 ve 18.853,12 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu ve vergi kaydı ile kayıtlı olup, zilyetlik ile iktisap edilebilecek taşınmazlardan olmadıkları belirtilerek 2 sayılı parselin ..., 3 sayılı parselin ... ve 4 sayılı parselin ... işgalinde olduğu beyanlar hanesine yazılmak suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacılar ..., ... ve ... vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 493 ada 2 sayılı parselin ..., 493 ada 3 sayılı parselin ..., 493 ada 4 sayılı parselin ... adlarına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazların tespiti 26.01.1961 tarih ve 58 sıra numaralı tapu kaydına ve 1936 tarih ve 367 tahrir numaralı vergi kaydına dayalı olarak Hazine adına yapılmıştır. Davacılar 1936 tarih ve 366 tahrir numaralı vergi kaydına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak adlarına tescil istemi ile tespite itiraz etmişlerdir.

Mahkemece, davacılar yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşulları oluştuğu gerekçesi ile yazılı karar verilmiş ise de; taşınmazları dıştan çevreleyen komşu taşınmazların kadastro tutunakları ve varsa dayanak belgelerinin getirtilmemesi, davacı tarafın dayandığı ve taşınmazları kapsadığı kabul edilen 366 tahrir numaralı vergi kaydının doğu hududu "çay" okuduğu halde zeminde çay olup olmadığının açıklığa kavuşturulmaması, Hazine'nin tespite esas tapu ve vergi kaydının kapsamının usulünce tespit edilmemiş olması,

tevzi paftaları ile kadastro paftaları çakıştırılmak suretiyle kayıt kapsamlarının belirlenmemiş olması sebepleriyle yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir.

Doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazları dıştan çevreleyen komşu taşınmazların kadastro tutunakları ve varsa dayanak belgelerinin, yörede yapılan toprak tevzi çalışmaları sonucu Hazine adına oluşan ve dağıtım iptal edildiğinden Hazine uhdesinde kaldığı anlaşılan tapu kaydının oluşumuna esas tevzi paftaları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız,

yöreyi iyi bilen davada yararı bulunmayan ve taşınmazların 1961 yılından önceki durumlarını bilebilecek yaşta şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, tarafların dayandığı vergi ve tapu kayıtları, tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılarak yerel bilirkişiler yardımı, fen bilirkişisi eli ile uygulanmak suretiyle kapsamları belirlenmeli, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanıp, kayıtlarının kapsamı tereddüte yer bırakmayacak şekilde tayin edilmeli, kayıtların çekişmeli taşınmazların dışında başka taşınmazları kapsadığı tespit edilirse bu taşınmazların ve komşularının kadastro tutanakları ve dayanağı belgeler getirtilerek denetlenmeli,

yine davacı tarafın dayandığı vergi kaydının kapsamı belirlenirken "çay" hududu tespit edilerek jeoloji uzmanı bilirkişiden çayın özellikleri ve çekişmeli taşınmazlara etkisi konusunda rapor alınmalı, çekişmeli taşınmazların tevzi haritası kapsamında Hazine adına olan parselde kaldığının tespiti halinde çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu,

kime ait bulundukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldıkları, mera ya da kamu orta malı niteliğinde bulunup bulunmadıkları hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınarak Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 1961 tarihine kadar davacılar yararına 3402 sayılı Yasa'nın 14. ve 46/1. maddesi koşulları araştılmalı, ziraat mühendisinden zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş şekli ile çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildirir, toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklar nitelikte,

çekişmeli taşınmazların değişik yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine toprak tevzi haritası ile Kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.