Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/9943 K.2019/3582

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmazların öncesinde muris ...'a ait olduğu ve davacı tarafından kullanıldığının belirlendiği ancak taşınmazların taksimle mi yoksa başka bir nedenle mi davacıya intikal ettiğinin anlaşılamadığı belirtilerek, dava konusu taşınmazların taksimen davacıya intikal edip etmediği hususunun yöntemince araştırılarak, buna göre davada taraf koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi, taksim yapılmış ise davacının tek başına 3. kişiye dava açabileceğinin düşünülerek tüm deliller değerlendirildikten sonra hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl dava olan mahkemenin 2009/201 Esas sayılı dosya yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen 2010/208 Esas sayılı davanın kısmen kabulüne, 117 ada 18 parsel sayılı 5.983,78 metrekare büyüklüğündeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... İli ... İlçesi ...

Köyü 107 ada 18 parsel yönünden feragat nedeniyle reddine, birleşen 2010/495 Esas sayılı davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ... Köyü 115 ada 4 parsel sayılı 5.833,33 metrekare büyüklüğündeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, temyize konu taşınmazlar üzerinde davacı yararına zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, mahkemece tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, uyuşmazlığın çözümünde komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmamış, taşınmaz üzerinde kimin ne kadar süredir ve hangi sıfatla zilyet olduğu kesin olarak belirlenmemiş, davacı yanın tutunduğu tapu kaydı mahallinde uygulanmamış, bozmaya uyulduğu halde çekişmeli taşınmaz üzerinde keşif yapılmaksızın duruşmada tanık dinlenmek suretiyle taksim araştırması yapılmış olup,

bu haliyle yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için.

Mahkemece öncelikle çekişmeli taşınmaza komşu tüm parsellerin kadastro tutanak örnekleri ve varsa tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tespitlerinin dayanağını oluşturan kayıtlar, tespitler kesinleşmişse kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenler varsa mahkeme ilamlarının onaylı örnekleri getirtilerek dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra,

mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, davada yararı bulunmayan ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak bu keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, taşınmazlar üzerinde kimin ne kadar süredir, hangi hukuksal nedene bağlı olarak zilyet olduğu, taşınmazların davacının murisine ait olup olmadığı, murise ait ise davacıya ne şekilde intikal ettiği, taksime konu olup olmadığı,

murisin başka mirasçısının bulunup bulunmadığı, davacının tespit tarihine kadar taşınmazı ne kadar süreyle, hangi amaçla ve ne şekilde kullandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; davacı tarafın dayandığı tapu kaydındaki sınırlar okunarak kapsamı belirlenmeye çalışılmalı, uygulama yapılırken davacının dayandığı tapu kaydının paylı olduğu hususu da gözetilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli;

ziraat bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli; bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de önceki tarihli hükmün temyizi ile sadece 115 ada 4 ve 117 ada 18 parseller temyize konu olduğundan davanın sadece bu parseller açısından yürütülüp, bu parsellerle ilgili hüküm kurulması gerekirken, temyize konu olmadan kesinleşen davalar ve parseller hakkında hüküm kurulması da isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,